Server Sevil AKYÜREK, Duygu ULUDAĞ, Melis SOYER
Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2026;8(1):34-41
Bu araştırma, çalışanların iş süreçlerinde gayri meşru görev (ILT) deneyimleri yoluyla psikososyal strese (PSOSTR) maruz kalma mekanizmalarını anlamayı amaçlamaktadır. Duygusal emeğin (EL) aracılık etkisi ve lider-üye etkileşiminin (LMX) düzenleyici etkisi bu araştırmada yer almaktadır. Veriler, Türkiye'deki havacılık sektöründe çalışan 251 katılımcıdan anket yoluyla toplanmıştır. SEM istatistiksel analiz yöntemi ile test edilen dokuz hipotez desteklenmiştir. Sonuçlar, ILT'nin havacılık çalışanlarının psikososyal stres düzeyini artırdığını göstermektedir. Ayrıca LMX, ILT ile EL, EL ile PSOSTR ve ILT ile PSOSTR arasında düzenleyici bir faktör olarak işlev görmektedir. Ayrıca EL, ILT ile PSOSTR arasında aracı bir faktör olarak işlev görmektedir. Araştırmanın özgünlüğü, ILT, EL ve PSOSTR arasındaki ilişkilerin ilk kez havacılık sektörü çalışanları dikkate alınarak ampirik olarak ölçülmesi ve tartışılmasıdır. Bu sonuçlar literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Bu çalışma, gereksiz veya mantıksız olarak kabul edilen gayri meşru görevlerin çalışanların psikolojik, sağlık, motivasyon, iş verimlilik ve dayanıklılık refahını nasıl doğrudan etkilediğini vurgulayarak örgütsel davranış literatürüne katkıda bulunmaktadır. Bulgular, çalışanların haksız olarak algılanan görevlerle karşılaştıklarında duygusal yüklerinin arttığını ve bunun da daha yüksek stres seviyelerine yol açtığını vurgulamaktadır. Bu durum, çalışanların zaten yoğun çalışma koşullarına ve güvenlik açısından hassas sorumluluklara maruz kaldığı havacılık sektöründe özellikle kritik öneme sahiptir. Ayrıca, lider-üye etkileşiminin düzenleyici rolü, etkili liderlik uygulamalarının önemini vurgulamaktadır.
