Ebru YÜCEL, Yaşar Doruk KILIÇASLAN, Rasim Levent KILIÇASLAN
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi - 2026;16(1):147-153
Amaç: Azınlık hayır vakfı hayrat hastaneleri Rum Ortodoks, Yahudi, Gregoryen ve Katolik Ermeni toplumlarının sağlık ihtiyaçları için kurulmuşlardır. Günümüzde 1923 nüfus mübadelesi, 1955 Pogromu, 1963 ve 1974 Kıbrıs olayları ile 1970-1980 yılları arası diplomatik misyonlara diasporanın tutumu nedenleriyle ardı azınlık nüfusu azalmasıyla hayrat hastaneleri özel hastanelere dönüşmüşlerdir. Araştırmamız halen sağlık sistemimiz içinde de yer alan bu azınlık vakfı hayrat hastanelerinin tamamlayıcı tıp uygulamalarını açıklamaktadır. Metod: Araştırma yöntemimiz materyalimiz olan Or Ahayim, Surp Pırgic, Surp Agop ve Balıklı Rum azınlık hayır vakfı hayrat hastanelerinin sağlık hizmetlerini güncel bilimsel tıp ve tamamlayıcı tıp açısından tarih metodolojisi yönetimiyle verilerini toplayarak açıklamaktır. Bulgular: Or Ahayim, Surp Pırgic, Surp Agop ve Balıklı Rum azınlık vakfı hayrat hastanelerinin artık birer özel hastane gibi çalışsalar da kar amacı taşıyan klasik özel hastanelerden farklı olarak yalnızca müslim ve gayri müslim vatandaşlara sağlık hizmeti verdikleri; kendi toplumlarının engellileri ve yaşlılarına bakım sağladıkları ve yanısıra 2014 Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği ardı bu uygulamaları da yaptıkları saptanmıştır. Sonuç: Araştırmamız neticesinde bu merkezlerde güncel bilimsel tıbbın yanısıra eski çağlardaki dönemin tıp bilgisi ile hastalara yararlı olduğu düşünülen Geleneksel Tıp uygulamalarıyla birlikte uygulandığı belirlenmiştir. Bu azınlık hayır vakfı hayrat hastanelerinin çağdaş bilimsel tıp uygulamarı ile birlikte hastaları rahatlatmak amacıyla istekleri üzerine Tamamlayıcı Tıp uygulanmakta olduğu da saptanmıştır.
