Fatma Nuray KUŞCU ŞAHİN
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(1):0-0
Amaç: Bu araştırma, bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile akılcı ilaç kullanımı davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkiyi sosyo-demografik değişkenler bağlamında değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel tarama modelinde yürütülen çalışma, 18 yaş ve üzeri 306 gönüllü katılımcıdan elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu regresyon testi kullanılmıştır. Bulgular: Sağlık okuryazarlığı ile akılcı ilaç kullanımı arasında pozitif, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r = 0.387, p = 0.010). Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre, sağlık okuryazarlığı (beta = 0.174, p = 0.010), sağlık sigortası durumu (beta = -0.163, p = 0.010), kronik hastalık varlığı (beta = -0.166, p = 0.017) ve sağlık bilgisine erişim biçimi (beta = 0.133, p = 0.027) akılcı ilaç kullanımı üzerinde anlamlı etkiler göstermiştir. Akılcı ilaç kullanımındaki değişimin yaklaşık %15'i (R² = 0.150) bu değişkenlerle açıklanabilmektedir. Katılımcıların genel sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı düzeyleri ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Ayrıca, yaş, eğitim düzeyi ve yerleşim yeri gibi demografik özelliklerin de ölçümlere etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç: Sağlık okuryazarlığının artması, akılcı ilaç kullanımını güçlendirmektedir. Bu doğrultuda, toplumun farklı kesimlerine yönelik sağlık okuryazarlığı eğitimleri planlanmalı ve güvenilir bilgi kaynaklarının kullanımını teşvik eden politikalar geliştirilmelidir.
