İlayda AYYILDIZ, Mert AŞİT, Başak ÖNEY
Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;5(3):438-447
Duygusal açlık, çeşitli duygulara tepki olarak ani bir açlık hissi olarak tanımlanmaktadır. Yemek zamanı geldiğinde, fiziksel olarak aç hissettiğinde ya da fiziksel açlık belirtileri gösterdiğinde değil, insanların yalnızca hissettiği duygulardan kaynaklan an bir yeme davranışıdır. Fiziksel açlık belirtileri olmaksızın kişinin kendini ödüllendirme isteği, yemek yeme isteği ve yemek yeme zevki olarak ortaya çıkan psikolojik belirtiler hedonik açlık olarak tanımlanmaktadır. Beynin belirli bölgelerinden lezzet li yiyeceklere verilen sinirsel ve algısal tepkiler arttığında, beynin obeziteye ve uyumsuz yeme davranışına (örneğin tıkınırcasına yeme, sağlıksız beslenme, aç kalmadan yemek yeme) yol açar. Bu sebeple hedonik açlık, yeme ve kilo sorunlarının temel nedeni olarak görülüyor. Hedonik açlık, dünya çapında obezitenin hızla ilerlemesinde önemli bir faktör kabul edilmektedir. Obezite ile hedonik açlık arasında anlamlı bir ilişki olduğunu gösteren birden fazla araştırma bulunmaktadır. Tip 2 diyabetli hastaların, a ç olmasalar bile yemek yemeye yönelik güçlü bir istek hissetmeleri nedeniyle sıklıkla tıkınırcasına yeme davranışı sergilemeleri, bu hastaların yemek isteme ve yeme konusunda sorun yaşadıklarını göstermektedir. Hedonik açlık, yüksek yağ ve/veya rafine karb onhidrat içeren gıdalara yönelik güçlü istek nedeniyle glisemik kontrolü kötüleştirebileceğinden, hedonik açlığın azaltılması diyabet ve obezitenin kontrolünde faydalı olabilir.
