HEDONİK AÇLIK VE MENTAL SAĞLIK

SENİHA ÇUKUROVALI SOYKURT

Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2024;6(4):375-380

Bahçeşehir Cyprus University Faculty of Health Sciences Department of Nutrition and Dietetics, Alayköy TRN Cyprus

 

Tarih öncesi insanların sürekli yiyecek aramasının temel amacı, enerji homeostazını koruyarak ve açlığı önleyerek hayatta kalmaktır. Tüm insanların, açlıklarını gidermek için çeşitli yiyecekler yemeyi istemek için doğal bir nedenleri vardır. İnsanların, vücutlarında depolanan büyük miktarda yağa rağmen, acıkmadan yemek yeme eğiliminde olduğu görülmektedir. Kan glukoz düzeyinin azalması ve serbest yağ asidi düzeyinin artması sonucunda ortaya çıkan açlık hissi esnasında, gıdaların tadı ne olursa olsun, sadece enerji ihtiyacını karşılamak için ihtiyaç halinde tüketilmesi durumu homeostatik açlık olarak tanımlanmaktadır. Hedonik açlık durumu ise homeostatik olmayan açlık durumudur. Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan betimsel derleme (tarama) yöntemi ile araştırılmıştır. Nitel araştırma tekniklerinden içerik analizi tekniği kullanılarak toplanan veriler analiz edilmiştir. Çalışmanın amacına ve sınırlılıklarına bağlı kalınarak oluşturulan anahtar kelimeler doğrultusunda hangi eserlere ulaşılacağına karar verilmiştir. Bu çalışmanın amacı hedonik açlık ve mental sağlık arasında ki ilişkinin varlığını araştırmaktır. Böylece konuya ilgi duyan ve araştırma yapacak akademisyenlere genel bir bilgi sunarak ileride yapılacak araştırmalara ışık tutmaya çalışacaktır. Bununla birlikte alan yazın taranırken hangi çalışmaların dikkate alınacağı ve hangilerinin eleneceği belirlenmiştir. Gıdanın tadına, kokusuna ve diğer duyusal özelliklerine bağlı olarak artan iştah ilişkilidir ve biyolojik ihtiyaç olmaksızın yemek yeme eyleminden zevk alma durumu olarak tanımlanmaktadır. Sağlığın korunması için, sağlık üzerinde etkili olan ve sağlığı bozan faktörlerin bilinmesi gereklidir. Sonuç olarak özellikle yaş, cinsiyet gibi bireye özgü farklılıklar ve besin alımına yönelme isteği olması bireylerin hedonik açlık durumlarını etkilemektedir. Bu bağlamda hedonik açlığa yol açan faktörlerin belirlenmesiyle birlikte bireylere özgü beslenme programı planlanarak, bireylerin beslenme alışkanlıklarının iyileştirilmesine ve obezitenin tedavi edilmesi hem de önlenmesine yönelik başarının artırılmasına katkı sağlayacaktır.