Aslı METİN
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;30():630-644
Amaç: Bu çalışmanın amacı, bireylerin hekim derecelendirme sitelerine yönelik farkındalıklarını belirlemek ve çevrimiçi hekim yorumlarının hasta tercihleri üzerindeki etkisini incelemektir. Yöntem: Çalışma, 18 yaş ve üzeri 422 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Online Hekim Derecelendirmeleri ve Hasta Tercihleri Ölçeği" kullanılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir (KMO=0,805; Bartlett testi x²(15) =335,73, p<,001). Ölçeğin güvenirliği Cronbach's Alpha katsayısı ile değerlendirilmiş ve kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur (alpha=0,741). Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Bulgular, katılımcıların %52,8'inin hekim derecelendirme sitelerini en az bir kez ziyaret ettiğini ve en sık kullanılan platformun Doktor Takvimi olduğunu göstermektedir. Katılımcıların bu siteleri çoğunlukla hekim yorumlarını okumak amacıyla kullandıkları ve aktif katkı düzeylerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Hem olumlu hem de olumsuz yorumların hasta tercihlerini etkilediği görülmüştür. Demografik değişkenler açısından yapılan analizlerde cinsiyet, yaş, medeni durum ve gelir değişkenlerine göre anlamlı fark bulunmazken (p>,05), eğitim düzeyi açısından anlamlı fark tespit edilmiştir (p<,05). Post-hoc analizler, lisansüstü eğitim düzeyine sahip bireylerin çevrimiçi hekim yorumlarından daha az etkilendiğini göstermiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre, çevrimiçi yorumlara duyulan güvenin hasta tercihleri üzerindeki etkiyi anlamlı ve güçlü biçimde yordadığı belirlenmiştir (beta =0,468, p<,001) ve model toplam varyansın önemli bir kısmını açıklamaktadır (R²=0,437). Sonuç: Araştırma bulguları, hekim derecelendirme sitelerinin hasta tercihleri üzerindeki etkisinin yalnızca kullanım sıklığına bağlı olmadığını, esas olarak bu platformlara duyulan güven tarafından belirlendiğini göstermektedir. Bu sitelere yönelik farkındalık yüksek olmasına rağmen kullanıcıların çoğunlukla pasif olduğu görülmektedir. Bulgular, dijital sağlık bilgilerinin etkisinin anlaşılmasında güvenin merkezi bir rol oynadığını ve eğitim düzeyi arttıkça bu etkinin azaldığını ortaya koymaktadır.
