Alaz ENEZ, Seda ÖZ, Nur ALTIPARMAK, Sarp GÜNDEMİR, Oğuz ÖNEM YILDIRIM
EurAsian Journal of Oral and Maxillofacial Surgery - 2025;4(4):90-95
Amaç: İlaç ilişkili çene osteonekrozu (MRONJ), antiresorptif tedavi ile ilişkili ciddi bir komplikasyondur. Bifosfonat ve denosumab reçete eden hekimler, hasta bilgilendirmesi ve diş hekimine yönlendirme yoluyla önleyici süreçte temel bir role sahiptir. Bu çalışmanın amacı, hekimlerin MRONJ farkındalık düzeylerini, reçete alışkanlıklarını ve diş hekimine yönlendirme uygulamalarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki anket çalışması Ankara'da, ortopedi ve travmatoloji, iç hastalıkları, kadın hastalıkları ve doğum, fizyoterapi ve üroloji uzmanlık alanlarında görev yapan toplam 70 hekim üzerinde yürütülmüştür. Anket formu; demografik özellikler, reçete tercihleri, MRONJ farkındalığı ve diş hekimine yönlendirme davranışlarını içermektedir. Kategorik değişkenler ki-kare testi ile analiz edilmiş, p<=0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: En sık reçete edilen ajan zoledronat (%63,5) olup, bunu alendronat (%27) izlemiştir. Uzmanlık alanları arasında ilaç tercihleri (chi²=47,72, p<0,001) ve intravenöz uygulama sıklığı (chi²=26,99, p=0,003) açısından anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Diş hekimine yönlendirme uygulamaları yetersiz bulunmuştur: katılımcıların %65,7'si hastalarını hiçbir zaman diş hekimine yönlendirmediğini, yalnızca %8,6'sı ise düzenli yönlendirme yaptığını bildirmiştir (chi²=41,62, p<0,001). Ayrıca, hekimlerin %55,7'si hastalarına MRONJ hakkında herhangi bir bilgi vermemektedir. Ortopedi uzmanları en düşük yönlendirme ve muayene oranlarına sahipken, iç hastalıkları uzmanlarının önleyici yaklaşımlarının görece daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Antiresorptif ajanların sık reçetelenmesine karşın, hekimlerin MRONJ konusundaki farkındalıkları ve önleyici yaklaşımları yetersizdir; özellikle hasta bilgilendirmesi ve diş hekimine yönlendirme alanında ciddi eksiklikler gözlenmiştir. Bulgular, kılavuz önerileri ile günlük klinik uygulamalar arasındaki belirgin uyumsuzluğu ortaya koymaktadır. Çalışmanın kesitsel tasarımı ve sınırlı örneklem büyüklüğü genellenebilirliği kısıtlasa da, elde edilen sonuçlar yapılandırılmış eğitim programları, standart yönlendirme protokolleri ve disiplinlerarası iş birliğinin güçlendirilmesine duyulan gereksinimi vurgulamaktadır.
