Vildan ÖZKOCAMAN, Tuğcan Alp KIRKIZLAR, Gökhan METAN, Ömrüm UZUN, İbrahim Ethem PINAR, Fahir ÖZKALEMKAŞ, Muhlis Cem AR, Murat AKOVA
Turkish Journal of Hematology - 2026;43(3):250-261
Hematolojik maligniteli hastalarda invaziv fungal enfeksiyonlar (IFE), özellikle yoğun kemoterapi veya hematopoietik kök hücre nakli (HKHN) alan hastalarda morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biridir. Bu derlemede, hastaların IFE riski doğrultusunda yüksek, orta ve düşük risk gruplarına ayrıldığı kapsamlı bir antifungal profilaksi yaklaşımı sunulmuştur. Akut miyeloid lösemi indüksiyon tedavisi alanlar ve allojenik HKHN sonrası derece III-IV graft-versus-host hastalığı gelişen hastalarda posakonazol ile küf-aktif profilaksi önerilmektedir. Orta riskli hastalar için flukonazol ile maya-aktif profilaksi uygunken, düşük riskli gruplar genellikle profilaksiye ihtiyaç duymaz. Hedefe yönelik ajanların (örneğin; venetoklaks, FMS-like tirozin kinaz 3 inhibitörleri, CD19 kimerik antijen reseptörü T-hücre [CAR-T] tedavisi) kullanımı, azollerin ilaç-ilaç etkileşimleri nedeniyle yeni zorluklar doğurmuştur. Venetoklaks alan hastalarda eş zamanlı azol kullanımı doz ayarlaması gerektirir. Ayrıca, CAR-T tedavisi veya yeni nesil tedaviler sırasında antifungal tedavi yönetim algoritmaları sunulmuştur. Tanısal yaklaşımlarda toraks bilgisayarlı tomografi, serum/bronkoalveolar lavaj galaktomannan ve mantar biyobelirteçlerinin yeri vurgulanmıştır. Şüpheli akciğer veya sinüs mantar enfeksiyonları için tedavi yollarını özetliyoruz; bunlar arasında antifungal tedavinin ne zaman artırılması veya cerrahi müdahalenin ne zaman düşünülmesi gerektiği de yer almaktadır. Bu yazı, hızla değişen tedavi ortamında antifungal stratejilerde yol gösteren klinisyenler için pratik ve kanıta dayalı bir kılavuz sunarak, toksisite, direnç ve sağlık hizmetleri maliyetlerini dengeleyerek IFE ile ilgili mortaliteyi azaltmayı amaçlamaktadır.
