Habip Eser AKKAYA, Önder POLAT, Dorukan İnanç AKPINAR, Zeynep ZİROĞLU, Muhammet UZUN, Hafize Nalan GÜNEŞ
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(2026):1-8
Amaç: Bu çalışmanın amacı, MRG'den türetilen doku (radyomik) özelliklerinin makine öğrenmesi ile birleştirilmesinin hemifasiyal spazm (HFS) hastaları ile sağlıklı kontroller arasında objektif tanısal ayrım sağlayıp sağlayamayacağını araştırmak ve yüksek çözünürlüklü 3B T2-SPACE görüntülemenin ek tanısal katkısını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif çalışmaya klinik olarak HFS tanısı almış 35 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 36 sağlıklı kontrol dahil edildi. Tüm olgulara aksiyel T2-ağırlıklı görüntüleme (T2WI) içeren 3-Tesla MRG incelemesi uygulandı. Ayrıca, 21 HFS hastası ve eşleştirilmiş kontrollerden oluşan bir alt gruba 3B T2-SPACE görüntüleme yapıldı. Segmentasyon; beyin sapı, tüm posterior fossa ile iç kulak, orta kulak ve mastoid porsiyonlarını kapsayan ve anterior sınırı klivusa kadar uzanan aksiyel kesitlerde, manuel olarak çizilen tek bir ilgi alanı (ROI) aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. PyRadiomics platformu kullanılarak 137 adet radyomik doku özelliği çıkarıldı. k-en yakın komşu, Naive Bayes, diskriminant analiz, karar ağaçları ve topluluk (ensemble) öğrenme yöntemleri dahil olmak üzere birden fazla makine öğrenmesi sınıflandırıcısı değerlendirildi. Veri seti %80 eğitim ve %20 test olacak şekilde ayrıldı ve performans; doğruluk, duyarlılık, özgüllük ve ROC-AUC metrikleri kullanılarak 20 rastgele tekrar üzerinden değerlendirildi. Bulgular: Test edilen tüm modeller arasında Ensemble Bagged Trees sınıflandırıcısı genel olarak en yüksek performansı göstermiştir. T2WI görüntüler kullanıldığında model; ortalama doğruluk 0,71 +/- 0,10, duyarlılık 0,72 +/- 0,15, özgüllük 0,70 +/- 0,18 ve ROC-AUC 0,76 +/- 0,16 değerlerine ulaşmıştır. Yüksek çözünürlüklü 3B T2-SPACE görüntüleme ile analiz edilen alt grupta ise performans daha da artmış; ortalama doğruluk 0,80 +/- 0,12, duyarlılık 0,67 +/- 0,23, özgüllük 0,95 +/- 0,12 ve ROC-AUC 0,85 +/- 0,11 olarak bulunmuştur. Yüksek çözünürlüklü T2-SPACE görüntüleri, konvansiyonel T2WI görüntülere kıyasla daha yüksek özgüllük sağlamıştır. Sonuçlar: Konvansiyonel ve yüksek çözünürlüklü MR görüntülerinden çıkarılan radyomik doku özellikleri, topluluk (ensemble) makine öğrenmesi yöntemleri ile birleştirildiğinde, hemifasiyal spazm hastaları ile sağlıklı kontrollerin ayırt edilmesini kolaylaştırma potansiyeli göstermektedir. Özellikle 3D T2-SPACE görüntüleme ile elde edilen yüksek özgüllük, bu yaklaşımın konvansiyonel görüntüleme ve klinik değerlendirmeyi destekleyen, HFS için nesnel ve görüntü temelli biyobelirteçlere doğru bir adım sunan umut verici tamamlayıcı bir tanı aracı olarak hizmet edebileceğini düşündürmektedir.
