Beyza Begüm BOZTOSUN, Merve AYDIN, Kamil AYDIN, Büşra Şirin AHIŞHA, Nurdan PAKER
İstanbul Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi - 2025;10(30):20-27
Amaç: Bu araştırmanın amacı, inmeli hastalarda depresyon ve anksiyete ile ilişkili semptom düzeylerini değerlendirmek ve bu belirtilerin klinik ve fonksiyonel parametrelerle ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel çalışmaya, iskemik veya hemorajik inme öyküsü bulunan ve 40-75 yaş aralığında olan 45 hasta dahil edildi. Hastaların fonksiyonel durumu Barthel İndeksi (BI), Brunnstrom motor iyileşme evreleri ve Modifiye Rankin Skalası (mRS) kullanılarak değerlendirildi. Depresyon ve anksiyete ile ilişkili semptomlar Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) ile ölçüldü. Bulgular: HADS-D skorları ile inme süresi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı (r=0,351, p=0,018). mRS skorları hem depresyon (r=0,337, p=0,024) hem de anksiyete skorları (r=0,536, p<0,001) ile pozitif korelasyon göstermekteydi. BI total skorları ile HADS-D (r=-0,455, p=0,002) ve HADS-A (r=-0,576, p<0,001) arasında anlamlı negatif korelasyon mevcuttu. BI alt parametreleri incelendiğinde, giyinme, bağırsak kontrolü, tuvalet kullanımı, transfer, mobilite ve merdiven çıkma puanları hem depresyon hem de anksiyete skorları ile anlamlı düzeyde ilişkili bulundu (p<0,05). Brunnstrom motor iyileşme evreleri değerlendirildiğinde, alt ekstremite evreleri ile anksiyete skorları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülürken (r=-0,313, p=0,036), üst ekstremite ve el evreleri ile psikolojik semptomlar arasında anlamlı bir ilişki izlenmedi. Sonuç: İnme geçiren hastalarda depresyon ve anksiyete ile ilişkili semptomlar, fonksiyonel bağımsızlık düzeyi ile yakından ilişkilidir. Özellikle günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyinin azalması, depresyon ve anksiyete semptomlarının şiddeti ile ilişkili görünmektedir. Bu bulgular, inmeli hastaların rehabilitasyon sürecinde psikolojik değerlendirmelerin rutin olarak yapılmasının önemini vurgulamaktadır.
