Gülay TURGAY, Çiğdem ÖZDEMİR ELER
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2026;8(2):597-606
Amaç: Araştırmada, hemodiyaliz hastalarının deneyimledikleri semptomlar ile tedaviye uyumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel bir araştırma olarak 20 Kasım -31 Aralık 2023 tarihlerinde Türkiye'deki bir vakıf hastanesine bağlı üç diyaliz merkezinde hemodiyaliz tedavisi alan 489 bireyle yürütülmüştür. Veriler, Hemodiyaliz Hasta Tanıtıcı Formu, Diyaliz Semptom İndeksi (DSI) ve Son Dönem Böbrek Yetmezliği Uyum Ölçeği (SDBY -UÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki Pearson Korelasyon Analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalamasının 60.50 +/- 14.20 olduğu ve %56.2'sinin erkek olduğu belirlenmiştir. Hastalar tarafından en sık bildirilen semptomların kaşıntı, uyku sorunları ve endişe olduğu saptanmış; bu semptomların çoğunun hastaları orta ve yüksek düzeyde etkilediği görülmüştür. Semptom yükü ve tedaviye uyum düzeyleri incelendiğinde, DSİ puan ortalamasının 23.05 +/- 13.18, SDBYUÖ toplam puanının ise 1061.55 +/- 114.33 olduğu belirlenmiştir. SDBYUÖ alt boyutları değerlendirildiğinde en yüksek uyumun HD katılım alt boyutunda olduğu görülmüştür. Ayrıca DSİ ile SDBYUÖ toplam puanı (r=0.110; p=0.015) ve HD katılım alt boyutu (r=0.140; p=0.002) arasında negatif yönlü, düşük düzeyde anlamlı ilişki bulunduğu saptanmıştır. Sonuç: Hemodiyaliz hastalarında tedaviye uyum arttıkça semptom şiddetinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
