Merve ENGİN, Ayşe KACAROĞLU VİCDAN
Nefroloji Hemşireliği Dergisi - 2026;21(3):127-140
Amaç: Bu araştırma, Hemodiyaliz Hastalarında Hastalık ve Tedaviye İlişkin Belirsizlik Ölçeği'nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Gereç ve Yöntem: Metodolojik tipteki bu araştırma, Ocak-Şubat 2025 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin diyaliz ünitesi ile bir özel diyaliz merkezinde hemodiyaliz tedavisi uygulanan 217 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri; Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Hemodiyaliz Hastalarında Hastalık ve Tedaviye İlişkin Belirsizlik Ölçeği ve Mishel Hastalıkta Belirsizlik Ölçeği-Toplum Formu kullanılarak toplanmıştır. Ölçeğin geçerliği analizlerinde dil geçerliği, kapsam geçerliği ve yapı geçerliği uygulanmıştır. Güvenirlik analizleri için Cronbach's Alpha katsayısı, madde-toplam korelasyonu, paralel form eşdeğerliği, iki yarı test tutarlılığı ve test-tekrar test analizleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi için p<0,05 olarak alınmıştır.Bulgular: Ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 0,99'dur. Kaiser-Meyer-Olkin ve Bartlett's testi değerlerinin yeterli olduğu saptanmıştır. Ölçeğin tüm maddelerin faktör yüklerinin 0,40'ın üzerinde olduğu ve açıklanan toplam varyansın %67,322 olduğu görülmüştür. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçme aracının uyum indeksinin istenilen değerler arasında olduğu ve ölçeğin yapı geçerliğinin uygun olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin Cronbach's Alpha katsayısı 0,85; alt boyutlarının katsayıları ise 0,71-0,82 arasında değişmektedir. Test-tekrar test ölçümleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.Sonuç: Ölçeğin Türkçe formunun, hemodiyaliz hastalarının hastalık ve tedaviye ilişkin belirsizliklerini değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir.
