Hatice OLTULUOĞLU, Sema KÖMÜRKARA
Nefroloji Hemşireliği Dergisi - 2026;21(1):36-47
Amaç: Bu çalışmanın amacı, hemodiyaliz hastalarında kırılganlığın günlük yaşam aktiviteleri ve tedaviye uyum üzerindeki etkisini ayrıntılı olarak incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Temmuz-Eylül 2023 tarihleri arasında Türkiye'nin doğusunda yer alan bir üniversite hastanesi ve özel hastanenin hemodiyaliz ünitelerinde yürütülmüş olup, kesitsel desende tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmaya, hemodiyaliz tedavisi gören toplam 135 hasta dahil edilmiştir. Veriler, Hasta Bilgi Formu, Kırılganlık Ölçeği, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ve Morisky İlaç Uyumu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Hastaların Kırılganlık Ölçeği, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ve Morisky İlaç Uyumu Ölçeği ortalama puanları sırasıyla 2,19+/-1,58; 16,18+/-2,76 ve 2,58+/-1,27 olarak belirlenmiştir. Yaş, hem kırılganlık hem de günlük yaşam aktiviteleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip bulunurken, eğitim düzeyi yalnızca günlük yaşam aktiviteleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir (p<0,05). Kırılganlık ile günlük yaşam aktiviteleri arasında orta düzeyde negatif bir ilişki (r=-0,489), kırılganlık ile ilaç uyumu arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki (r=0,302) saptanmıştır (p<0,001). Bulgular, hastaların kırılganlık düzeyleri azaldıkça günlük yaşam aktiviteleri puanlarının arttığını ve ilaç uyumlarının iyileştiğini göstermektedir. Sonuç: Araştırma, hemodiyaliz hastalarının önemli ölçüde kırılgan olduğunu ve kırılganlığın hem günlük yaşam aktiviteleri hem de ilaç tedavisine uyum üzerinde anlamlı bir etkisi bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, kırılganlığın klinik olarak değerlendirilmesi gerektiğini, hastaların günlük yaşam aktivitelerine ve tedaviye uyumunun artırılmasına yönelik çalışmalar yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.
