Yasemin SAZAK, Yelda KOÇAK, Nurhan AKTAŞ
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(1):0-0
Amaç: Bu araştırma ile hemodiyaliz hastalarının yaşam kalitesi, öz yönetim ve semptom düzeyleri incelenerek aralarındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma Eylül 2024 ve Mayıs 2025 tarihleri arasında Türkiye' de yer alan bir ilin devlet hastanesi ve üniversite hastanesinin hemodiyaliz ünitesinde yürütüldü. Tanımlayıcı ve korelasyonel tasarımda olan araştırma 142 hemodiyaliz tedavisi alan hasta ile tamamlandı. Verilerin toplanmasında; hasta tanılama formu, Kronik Hastalık Öz Yönetim Ölçeği, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Diyaliz Semptom İndeksi kullanıldı. Veriler hastalardan yüz yüze toplandı. Bulgular: Araştırmamızda, hemodiyaliz hastalarında yaşam kalitesinin düşük ve semptom yüklerinin orta düzeyde olduğu görüldü. Hastaların tedavi uyum alt boyutu puanları diğer alt boyut puanlarına göre daha yüksekti. Ayrıca hastaların semptom indeksi puanları ile yaşam kalitesi ve hastalık öz yönetimi arasında negatif yönde, yaşam kalitesi ile öz yönetim arasında ise pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görüldü. Yaşam kalitesi ve öz yönetim ölçeğinin kendini damgalama ve tedavi uyumu alt boyutu semptom indeksinin %53.4'ünü yordaladığı görüldü. Sonuçlar: Araştırmamızda semptom yükünün artmasının, hastalarda yaşam kalitesini ve öz yönetimi azalltığı görüldü. Hastaların semptom yüklerinin azaltılması öz yönetim ve yaşam kalitesinin arttırılmasına yönelik yapılacak olan müdahalelerde bulgularımız hemşireler ve diğer sağlık profesyonellerine yapılacak çalışmalar için yol gösterici olacaktır.
