HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARIN SEMPTOM YÖNETİMİNDE FARMAKOLOJİK OLMAYAN YAKLAŞIMLAR VE GÜNCEL KANITLAR

Selva Ezgi AŞKAR

Hemşirelik Bilimi Dergisi - 2026;9(2):302-309

Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesi Eğitim Koordinatörlüğü, Hatay, Türkiye

 

Hemodiyaliz, kronik böbrek hastalığının ileri evrelerinde uygulanan önemli bir tedavi yöntemidir. Hemodiyaliz tedavisi alan hastalar, genellikle yüksek bir semptom yükü ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle, semptomların yönetimi hemşirelerin bütüncül bakım sağlamadaki temel görevleri arasındadır. Farmakolojik olmayan kanıta dayalı yaklaşımlar ise semptom yönetiminde önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, bu yaklaşımlar ile ilgili kanıtların güncellenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda bu makalede, hemodiyaliz tedavisi alan hastaların semptom yönetiminde kullanılan farmakolojik olmayan kanıta dayalı yaklaşımlar ele alınmış ve bu yaklaşımlarda hemşirelerin rolü üzerinde durulmuştur.