HEMOFİLİ HASTASI ÇOCUKLARDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARININ ETKİLERİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME

Beyza TANRIÖĞEN, Nilgün YILDIZ, Rüstem MUSTAFAOĞLU

Medical Journal of Bakırköy - 2026;22(2):118-127

İstanbul University-Cerrahpaşa, Institute of Graduate Studies, Department of Physiotherapy and Rehabilitation, İstanbul, Türkiye

 

Hemofili ağrı, eklem hareket açıklığında kısıtlılık, azalmış fonksiyonellik ve yaşam kalitesi gibi semptomlarla kendini gösteren bir hastalıktır. Dünya Hemofili Federasyonu, yaşam kalitesini artırmak amacıyla önleyici, tedavi edici, rehabilite edici ve palyatif bakımı içeren temel tedavi programlarını önermektedir. Bu çalışmanın amacı, çocuklarda hemofiliye yönelik fizyoterapi yaklaşımlarının etkinliğini incelemektir. Bu sistematik derlemede, İngilizce yayımlanmış çalışmalar Cochrane Kontrollü Çalışmalar Merkezi Kayıtları, MEDLINE ve fizyoterapi kanıt veri tabanında (PEDro) taranmıştır. Dahil edilen çalışmaların kalitesi PEDro ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Tarama sonucunda 60 makale arasından, kriterleri karşılayan 9 randomize kontrollü çalışma derlemeye dahil edilmiştir. PEDro puanlamasına göre bu çalışmalardan 4'ü iyi, 5'i düşük kalitededir. Derlemeye 8 ile 16 yaş arasında toplam 295 katılımcı dahil edilmiştir; bunların 175'i orta düzeyde hemofiliye, 120'si ise hafif ile orta düzeyde hemofiliye sahiptir. Birincil sonuç ölçütleri; ağrı, fonksiyonel kapasite ve kas kuvveti olarak belirlenmiştir; ikincil ölçütler ise eklem hareket açıklığı, ödem ve denge/yürüme parametrelerini içermektedir. Bulgular, konvansiyonel fizyoterapiye ek olarak uygulanan lazer tedavisi ve dirençli egzersizlerin ağrı, hareket açıklığı, kas kuvveti ve fonksiyonel kapasite üzerinde anlamlı iyileşmeler sağladığını göstermektedir. Bu derleme, bu modalitelerin hemofili tanılı çocuklar için fizyoterapi programlarına entegre edilmesini desteklemektedir.