HEMŞİRELERİN İNTRAMÜSKÜLER ENJEKSİYON UYGULAMASINDA Z TEKNİĞİNİ KULLANMALARINA YÖNELİK BİLGİ DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

NADİYE BARIŞ EREN

İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2024;8(24):1222-1233

 

Amaç: Bu araştırma bir devlet hastanesinde çalışan hemşirelerin intramüsküler enjeksiyon (IM) uygulamasında Z tekniğini kullanımına ilişkin bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışmaya Ocak-Nisan 2019 tarihleri arasında Türkiye’deki bir devlet hastanesinde çalışan 130 hemşire katılmıştır. Veriler, “Kişisel bilgi formu” ve “İntramüsküler enjeksiyon uygulamasında Z tekniği kullanımına yönelik önermeler formu” ile toplanmıştır. İstatistiksel analizler arasında Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman korelasyonu yer aldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alındı. Bulgular: Bu çalışmada hemşirelerin %71,5’i Z tekniği eğitimi almadığını, %78,5’i Z tekniğini kullanmadığını, %55,4’ü Z tekniğine yönelik yeterli bilgisinin olmadığını ifade etmiştir. Hemşirelerin IM enjeksiyon uygulamasında Z tekniği kullanımına yönelik bilgi önermelerinin doğru ortalaması 7,61±2,41 olarak bulunmuştur. Z tekniğine yönelik bilgi düzeyi 30 yaş altında olanlarda, bekârlarda ve IM enjeksiyon uygulayan kliniklerde görev yapanlarda istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırmamızda mesleki çalışma süresi 11- 15 yıl arası olanlar (Mean Rank=46,09) ile 5 yıl ve altı olanların (Mean Rank=77,46) (p= 0.031) bilgi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Aynı şekilde araştırmamızda şu anki iş yerinde çalışma süresi 10-12 yıl arası olanlar (Mean Rank=44,26) ile 4-6 yıl arası olanların (Mean Rank=78,04) (p=0,037) bilgi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Yaş (r=-0,324; p=0,000), mesleki çalışma süresi (r=-0,250; p=0,004) ve şu anki iş yerinde çalışma süresi (r=-0,217; p=0,013) ile bilgi düzeyi arasında zayıf düzeyde negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı doğrusal bir ilişki saptanmıştır. Sonuç: Bu araştırmada hemşirelerin Z tekniğine yönelik bilgi düzeylerinin yeterli olmadığı bulunmuştur. Hemşirelerin güncel bilgiye sahip olmaları için düzenli aralıklarla hizmet içi eğitim verilmesi ve sınavlarla eğitim çıktılarının ölçülmesi önerilmektedir. Ayrıca Z tekniği kullanımını artırmak için Z tekniği kullanımına yönelik standartların geliştirilmesi, uygulanması ve denetlenmesi yararlı olacaktır.