Esra TAYAZ, Fadime TEKİN, Ayşe Nur YALÇIN
Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi - 2026;30(1):54-66
Amaç: Ventilatör ilişkili pnömoni, yoğun bakım ünitelerinde en sık görülen hastane enfeksiyonlarındandır. Bu araştırma, Türkiye'de hemşirelik alanında ventilatör ilişkili pnömoni ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin sistematik olarak incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırmada, 2000-2024 yılları arasında Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında hemşirelik alanında ventilatör ilişkili pnömoni ile ilgili yayınlanan ve açık erişimi olan lisansüstü tezler incelenmiştir. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi'nde gelişmiş arama motorunda "ventilatör ilişkili pnömoni veya mekanik ventilatör veya ventilatörle ilişkili pnömoni veya mechanic ventilatör veya ventilator-associated pneumonia" anahtar kelimeleriyle tarama yapılmıştır. Araştırma, yapılan tarama sonucunda dahil edilme kriterini karşılayan 10 çalışmayla yürütülmüştür. Bulgular: Ventilatörle ilişkili pnömoniyi önlemek için kullanılan yöntemlerin abdominal masaj, gargara, pozisyon değiştirme ve ağız bakımı olduğu tespit edildi. Önleme çalışmalarında ağız bakımında kullanılan ürünler klorheksidin glukonat, süngerli ağız bakım çubuğu, sakşınlı ağız bakım çubuğu, %0,25'lik klorheksidin glukonat solüsyonu %8,4'lük sodyum bikarbonat solüsyonu 100 cc izotonik ile dilüe edilen süngerli çubuk, %0,12 klorheksidin glukonat solüsyonu, %1,5 hidrojen peroksit solüsyonu, %8.4 sodyum bikarbonat solüsyonu ve %0.15 benzidamin HCl'dir. Sonuç: Ventilatör ilişkili pnömonide kullanılan uygulamaların büyük kısmını hemşirelik bakımı oluşturmaktadır. Bu nedenle, klinik hemşireleri ve lisansüstü öğrencilerinin ventilatör ilişkili pnömoniye yönelik daha fazla müdahale çalışması yapması önerilmektedir.
