Müzeyyen ATASEVEN, Zeynep ERSÖZ, Aslı KÜRKLÜ, Beyzanur KARCI
Sağlık ve Toplum Dergisi - 2026;36(2):197-210
Amaç: Bu araştırma, Türkiye'de hemşirelik alanında deneysel tasarımla gerçekleştirilen hayvan deneylerini konu alan lisansüstü tezleri inceleyerek araştırma eğilimlerini belirlemeyi ve hemşirelik uygulamalarına katkılarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma sistematik derleme olarak yürütülmüştür. Ulusal Tez Merkezi veritabanı Temmuz-Aralık 2024 tarihleri arasında taranmıştır. Literatür taramasında uygun anahtar kelime kombinasyonları kullanılmış, çalışmalar PICOS kriterlerine göre seçilmiş ve PRISMA akış şemasına uygun raporlanmıştır. Dahil edilme kriterlerini karşılayan deneysel ve yarı deneysel tasarıma sahip lisansüstü tezler incelenmiştir. Veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiş, frekans ve yüzde dağılımları hesaplanmıştır. Bulgular: Tarama sonucunda 38 tez belirlenmiş, 24'ü dahil edilmiştir. Tezlerin %79,1'i doktora düzeyindedir. Tezlerin %37,5'i hemşirelik, %29,1'i iç hastalıkları hemşireliği ve %12,5'i cerrahi hastalıkları hemşireliği anabilim dallarında yürütülmüştür. Çalışmaların %77,2' si yara ve yara iyileşmesi üzerine yoğunlaşmıştır. En sık kullanılan hayvan modelleri sıçan ve farelerdir. Sonuç: Bulgular, hayvan deneylerinin hemşirelikte özellikle yara bakımına odaklandığını ve kanıta dayalı uygulamalara katkı sağladığını göstermektedir.
