Ebru ÖZEN BEKAR, Ülkü BAYKAL, Şengül CANGUR
Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi - 2026;13(1):81-89
Amaç: Hemşirelikte kontrol kültürü üzerine çok az çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada, hemşirelik hizmetlerinde denetim kültürünün belirlenmesine yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçeğin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Denetim sürecine ilişkin hemşirelerin görüşlerinin ortaya konulması, yönetim sürecinin daha etkin ve olumlu gerçekleşmesinde önemli veri kaynağı oluşturacaktır. Yöntem: Metodolojik tipte olan bu çalışma bir özel hastane, iki devlet hastanesi ve iki üniversite hastanesi olmak üzere beş farklı hastanede yürütülmüştür. Araştırmaya 501 hemşire dahil edilmiştir. Araştırmada "Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Hemşirelik Hizmetlerinde Denetim Kültürü Ölçeği" kullanılmıştır Ölçeğin psikometrik analizleri kapsam geçerliği, yüz yüze geçerlik, yapı geçerliği (açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri) ve güvenirlik analizlerini (Cronbach's alpha, madde-toplam korelasyonu ve test-tekrar test) içermektedir. Bulgular: Ölçek 18 madde ve 3 alt boyuttan oluşmuştur. İçerik geçerlik indekslerine göre içerik geçerliğinin sağlandığı ve uzmanlar arasında da mükemmel düzeyde bir uyum olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçek toplam varyansın %60,81'ini açıklamaktadır. Önerilen DFA modeli iyi uyumu sahiptir. Ölçeğin tümü için Cronbach alfa katsayısı 0,93, denetim sürecinin amaçları alt boyutu için 0,84, denetim sürecinin işleyişi alt boyutu için 0,80 ve denetim sürecinin etkisi alt boyutu için 0,91 olarak saptanmıştır. Sonuç: Hemşirelik hizmetlerinde denetim kültürü ölçeği geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Bu ölçme aracını, yönetici hemşireler sağlık kurumlarında hemşirelik hizmetleri denetim kültürünü, denetim sürecinin amaçları, işleyişi ve etkisi olmak üzere üç alt boyutta değerlendirmek üzere kullanılabilir. Ölçekten elde edilen verilerle, hemşirelik yöneticileri kontrol süreçlerinin hemşireler tarafından nasıl algılandığını ve deneyimlendiğini sistematik olarak değerlendirebilir ve yapıcı bir kontrol kültürünün geliştirilmesini sağlayabilir.
