Hamide ARSLAN TARUS, Ceyda Su GÜNDÜZ, Nurdan DEMİRCİ
Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi - 2025;41(3):519-531
Amaç: Bu çalışma ile Türkiye'de hemşirelik alanında Orem Öz Bakım Teorisi kullanılarak yapılan lisansüstü tez çalışmalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu sistematik derleme için hemşirelik alanında yer alan tezler Ulusal Tez Merkezi veri tabanında taranmış ve 2005 -2024 yılları arasında Orem Öz Bakım Teorisi kullanılan 28 teze ulaşılmıştır. Veriler t oplam dokuz başlık altında incelenerek, tanımlayıcı istatistiksel yöntemler ile analiz edilmiştir. Bulgular: Ülkemizde Orem Öz Bakım Teorisi kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerin %25'i İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilmiş ve bu tezlerin %32.1'i kronik hastalıkları olan bireylerle yürütülmüştür. Tezlerin %32.1'inde, Orem Öz Bakım Teorisi doğrultusunda yapılan müdahalelerin öz bakım gücünü artırdığı; %21.4'ünde ise yaşam kalitesini arttırdığı bildirilmiştir. Ayrıca tezlerin %42 .9'unun 2020 -2024 yılları arasında yayınlandığı, %89.3'ünün doktora düzeyinde olduğu ve %50'sinin deneysel olarak tasarlandığı saptanmıştır. Sonuç: Çalışma sonucunda Orem Öz Bakım Teorisi' nin en yüksek oranda İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı'nda ve kronik hastalık yönetiminde kullanıldığı belirlenmiştir. Orem Öz Bakım Teorisi doğrultusunda hemşireler tarafından yapılan müdahalelerin sıklıkla öz bakım gücünü ve yaşam kalitesini arttırmada etkili olduğu bildirilmiştir. Ayrıca teorinin lisansüstü tezlerde kullanımının gün geçtikçe artmasına rağmen, halen kullanımının sınırlı olduğu belirlenmiştir.
