Gülsüm Zekiye TUNCER, Sena YİĞEN
Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi - 2025;41(3):469-480
Amaç: Araştırmanın amacı Gıda ve beslenme okuryazarlığı sınırlı ve yetersiz düzeyde olan hemşirelik birinci sınıf öğrencilerinin bilinçli beslenme ve farkındalıkla yeme eğitiminin gıda ve beslenme okuryazarlığı ve yeme farkındalığı üzerine etkisinin incelenmesidir. Yöntem: Bu çalışma iki aşamadan oluşmaktadır: Birinci aşama tanımlayıcı kesitsel tasarımda, ikinci aşama ise kontrol grubu olmayan yarı deneysel ön test -son test -izlem modeliyle gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın verileri Aralık 2023 - Ocak 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Birinci aşamada 172 birinci sınıf hemşirelik öğrencisi yer almıştır. İkinci aşamada ise gıda okuryazarlık düzeyi sınırlı ve yetersiz olan 45 öğrenci yer almıştır. Veriler, Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ) ve Gıda ve Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği (GBOY) ile toplanmıştır. İkinci aşamada Bilinçli Yeme ve Bilinçli Beslenme Eğitimi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmanın ilk aşamasında hemşirelik öğrencilerinin YFÖ ortalaması 3.18 +/- .45 olduğ u, GBOY Bilgi alt boyut puan ortalamasının 10.27 +/- 2.72 olduğu ve %39.5'inin mükemmel düzeyde olduğu; GBOY Tutum alt boyut puan ortalamasının 47.85 +/- 6.89 olduğu ve %41.85'inin sınırlı düzeyde olduğu; GBOY Davranış alt boyut puan ortalamasının 29.44 +/- 5.27 olduğu ve %51.7'sinin sınırlı düzeyde olduğu görülmüştür. Çalışmanın ikinci aşamasında MEQ ortalaması eğitim öncesi ön testinin, son test ve birinci ay arasındaki ölçümlerine göre düşük olduğu görülmüştür (lambda=11.207, p<0.05). Ayrıca G BOY Bilgi ve Davranış ortalamaları eğitim öncesi ön testinin, son test ve birinci ay arasındaki ölçümlerine göre düşük olduğu görülmüştür (lambda=8.990, p<0.05), (lambda=20.703, p<0.05). Sonuç: Kısa süreli yeme farkındalığı ve bilinçli beslenme eğitimi, birinci sınıf hemşirelik öğrencil erinin tutum ve davranışları da dahil olmak üzere gıda ve beslenme okuryazarlığını geliştirebilir
