HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNDE TİP 2 DİYABET RİSKİ VE SAĞLIĞI DESTEKLEYEN YAŞAM TARZLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA

Sevda TÜZÜN ÖZDEMİR, İrem GÜL, Yağmur ARTAN, Asiye AKYOL

Genel Tıp Dergisi - 2026;36(2026):1-8

Department of Medical Services and Techniques, Dialysis Program, Izmir Konak Vocational School, Izmir, Turkey

 

Amaç: Geleceğin sağlık eğitimcileri olarak hemşirelik öğrencilerinin kişisel sağlık davranışları, mesleki yeterlilikleri ile doğrudan bağlantılıdır. Bu çalışma, hemşirelik eğitiminde teoriye dayalı müdahalelere zemin hazırlamak amacıyla hemşirelik öğrencilerinde tip 2 diyabet riskini ve sağlığı geliştirici yaşam tarzı davranışlarını değerlendirmiştir. Gereç ve Yöntemler: Kasım 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında yürütülen bu tanımlayıcı kesitsel çalışmaya 231 hemşirelik öğrencisi dahil edilmiştir. Kurumsal izin ve etik kurul onayı alınmıştır. Veriler; "Kişisel Bilgi Formu", "Fin Diyabet Risk Skoru (FINDRISC)" ölçeği ve "Sağlığı Geliştirici Yaşam Tarzı Profili II (HPLP-II)" kullanılarak toplanmıştır. Boy ve kilo ölçümleri alınmış olup, veriler SPSS 23.0 ile t-testi, tek yönlü ANOVA, Tukey's b testi ve Pearson korelasyon testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %86,6'sının düşük diyabet riski grubunda olduğu sınıflandırılmıştır. Ortalama HPLP-II puanı 130,21+/-21,76 ve ortalama FINDRISC skoru ise 3,74 (SS+/-2,69) olarak bulunmuştur. 21 yaş altındaki, arkadaşlarıyla yaşayan, ailesinde diyabet öyküsü bulunan ve VKİ'si 25 kg/m²'nin üzerinde veya bel çevresi 82 cm'in üzerinde olan öğrencilerde daha yüksek FINDRISC skorları gözlemlenmiştir. HPLP-II puanları ise ailesiyle yaşayan ve uyku sorunu olan öğrencilerde anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. FINDRISC ve HPLP-II skorları arasında zayıf düzeyde negatif bir korelasyon tespit edilmiştir. Sonuçlar: Çalışma, hemşirelik öğrencilerinin sahip olduğu bilgi ile kişisel sağlık uygulamaları arasında bir uyumsuzluk olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle fiziksel aktiviteyi artırma, stres yönetimi ve ailede diyabet öyküsü olanlara yönelik tarama gibi pratik müdahaleler önerilmektedir. Hemşirelik eğitiminin bu alanları güçlendirecek şekilde düzenlenmesi, sağlıklı yaşamı modelleyen bir iş gücü yetiştirmek için gereklidir.