Duygu AKÇAY, Aslı GENÇ
Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi - 2026;42(2):199-209
Amaç Bu çalışmada, hemşirelik öğrencilerinde üçüncü el sigara dumanı farkındalığının incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, Mart 2025- Nisan 2025 tarihleri arasında Ankara'da bir vakıf üniversitesine kayıtlı hemşirelik öğrencileri üzerinde tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırmada, herhangi bir örnekleme yöntemine gidilmemiş, araştırmaya katılmayı gönüllü kabul eden 184 öğrenci alınmıştır. Veriler Bireysel bilgi formu, Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi ve Üçüncü El Sigara Dumanına Yönelik İnançlar Ölçeği aracılığı ile yüz yüze anket uygulama tekniği ile toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların, yaş ortalamalarının 21.26 +/- 2,07, %81'inin kadın, %91.8'inin çalışmadığı, %61.4'ünün gelirinin giderine eşit olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %24.5'inin sigara içtiği, %54.9'unun ebeveynlerinden en az birinin sigara içtiği, %83.2'sinin arkadaş çevresinde sigara içen birinin olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin %52.7'sinin evin belirli yerlerinde sigara içilmesine izin verdiği, %90.2'sinin sigara dumanına çoğunlukla sosyal ortamlarda (iş,okul, kafe vb.) maruz kaldığı, %71.7'sinin yanında sigara içilmesine izin verdiği, %92.4'ünün üçüncü el sigara dumanı tanımını yapamadığı, saptanmıştır. Üçüncü el sigara dumanına yönelik inançlar ölçek toplam puan ortalaması (36.42 +/- 8.12), çevre kalıcılığı (16.98 +/- 3.80) ve sağlığa etkisi (19.44 +/- 4.76) alt boyutu puan ortalamalarının yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi ölçeği toplam puan ortalamasına göre öğrencilerin orta düzeyde (5.66 +/- 1.91) bağımlı oldukları bulunmuştur. Öğrencilerin üçüncü? el sigara dumanına yönelik inançları sağlığa etkisi alt boyutu ile yaş arasında zayıf düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı doğrusal bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=0.171; p=0.020). Sonuçlar: Araştırma sonucunda öğrencilerinin üçüncü el sigara dumana ilişkin inançlarının yüksek düzeyde olduğu değerlendirilmiştir Toplumun ve özellikle sağlık çalışanlarının üçüncü el sigara dumanı farkındalığının artırılması için çalışmalar yapılması önerilmektedir
