HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN MENOPOZU ANLAMLANDIRMA BİÇİMLERİ: HİKÂYE TAMAMLAMA YÖNTEMİYLE NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Hatice BULUT

Artuklu Health - 2026;6(2):11-22

Division of Obstetrics and Gynaecologic Nursing, Department of Nursing, Faculty of Health Sciences, Süleyman Demirel University, Isparta, Türkiye

 

Giriş: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin menopoza ilişkin algılarını ve menopozu nasıl anlamlandırdıklarını hikâye tamamlama yöntemiyle incelemek amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Bu araştırma, hikâye tamamlama yöntemiyle yürütülen nitel bir çalışmadır. Çalışmaya bir devlet üniversitesinin hemşirelik bölümünde öğrenim gören 45 hemşirelik öğrencisi katılmıştır (34 kadın ve 11 erkek; ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflardan 15'er öğrenci). Veriler, menopoz başlangıcı yaşayan Zeynep adlı kurgusal bir karaktere dayalı hikâye tamamlama formu aracılığıyla toplanmıştır. Öğrencilerden Zeynep'in duygu ve düşüncelerini, günlük yaşamını, sosyal çevresini, sağlık hizmetlerine yaklaşımını ve hemşirelik görüşmesi sonrasında yaşanabilecek süreci yazmaları istenmiştir. Veriler Braun ve Clarke'ın refleksif tematik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Dört ana tema belirlenmiştir: "Menopozun beden ve kadınlık kimliğinde kayıp olarak kurgulanması", "Bilgi sahibi olmak ile baş edebilmek arasındaki boşluk", "Sosyal çevrenin iki yönlü etkisi: destek, küçümseme ve sessizlik" ve "Sağlık hizmetine giden yol: direnç, eşik ve hemşirelik görüşmesiyle dönüşüm". Menopoz çoğunlukla yaşlanma, doğurganlığın sona ermesi ve bedenle yabancılaşma ile ilişkilendirilmiştir; ancak bazı hikâyelerde regl ağrısı ve gebelik kaygısından kurtulma gibi olumlu anlamlarla da kurgulanmıştır. Sosyal çevre hem destekleyici hem de küçümseyici olarak temsil edilirken, hemşirelik görüşmesi belirsizliği azaltan ve öz-yönetimi destekleyen dönüştürücü bir eşik olarak konumlandırılmıştır. Bununla birlikte hemşirenin rolü çoğunlukla bilgi verme ve yaşam tarzı önerileriyle sınırlı kalmış; cinsellik, mahremiyet ve aile danışmanlığı daha az ele alınmıştır. Sonuç: Hemşirelik öğrencileri menopozu, biyolojik bir geçişin ötesine geçen; kadınlık kimliği, beden algısı, sosyal çevre, mahremiyet ve hemşirelik danışmanlığını kapsayan çok boyutlu bir süreç olarak anlamlandırmaktadır. Bulgular, hemşirelikte menopoz eğitiminin semptom yönetimini psikososyal, kültürel ve ilişkisel boyutlarla bütünleştirerek güçlendirilebileceğine işaret etmektedir.