HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİNE İLİŞKİN BİLGİ, TUTUM VE FARKINDALIK DÜZEYLERİ: KARMA YÖNTEMLİ BİR ÇALIŞMA

Selin UYSAL, Serap ÖNER

Nuh'un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;3(2):97-108

Hakkari Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Hakkari, Türkiye

 

Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin organ bağışı ve nakli konusundaki bilgi, tutum ve farkındalık düzeylerini nicel ve nitel verilerle belirlemek ve organ bağışına ilişkin görüş ve önerilerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Karma yöntemli, tanımlayıcı-kesitsel tasarımdaki araştırma 15 Kasım 2024 - 15 Aralık 2024 tarihleri arasında Hakkari Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü'nde yürütülmüş ve uygun örnekleme yöntemiyle 24 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiştir. Veriler Kişisel Bilgi Formu ile organ bağışı ve nakline ilişkin bilgi, tutum ve farkındalık formu kullanılarak toplanmış; nicel veriler sayı ve yüzde ile, nitel veriler tema analiziyle değerlendirilmiştir. Katılımcıların tamamı organ bağışının gerekli olduğuna inandığını belirtmiş, %79,2'si bağış yapmayı düşündüğünü ifade etmiş; ancak yalnızca %4,2'sinin organ bağışında bulunduğunu bildirmiştir. Nitel bulgularda organ bağışı çoğunlukla "hayat kurtarma/yeni bir umut" ve "toplumsal sorumluluk" olarak tanımlanırken, korku, aile rızası ve süreçle ilgili belirsizlikler bağış davranışını sınırlayan başlıca etmenler olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak, hemşirelik öğrencilerinin organ bağışına yönelik bilgi ve tutumları olumlu olmakla birlikte bağış davranışı düşüktür. Bu nedenle hemşirelik eğitiminde organ bağışı ve nakli konusunun yapılandırılmış ve uygulama temelli biçimde ele alınması önerilmektedir.