NEVİN DOĞAN, MEYREME AKSOY
Karya Journal of Health Science - 2025;6(2):79-86
Amaç: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin sağlık hizmetlerinde yapay zeka ve robot teknolojilerine ilişkin algılarını keşfetmeyi amaçladı. Yöntem: Bu çalışma, 43 hemşirelik öğrencisinin deneyimlerini incelemek amacıyla tanımlayıcı nitel bir araştırma deseniyle yürütüldü. Araştırma, 2023-2024 akademik yılının bahar döneminde Türkiye’deki bir devlet üniversitesinde gerçekleştirildi. Veriler, “Katılımcı Bilgi Formu” ve yarı yapılandırılmış “Sağlık Hizmetlerinde Yapay Zeka ve Robotik Teknolojilerin Kullanımına İlişkin Öğrenci Görüşme Formu” aracılığıyla toplandı. Nicel veriler tanımlayıcı istatistiklerle özetlendi, nitel yanıtlar ise tematik analizle değerlendirildi. Araştırma öncesinde etik onay alındı. Bulgular: Katılımcıların %53.5’i erkek olup, %58.2’si 23-25 yaş aralığındaydı. Ayrıca %32.6’sı günde dört saat veya daha fazla süreyle internet kullandığını bildirdi. Öğrencilerin %51.2’si yapay zekâ kavramına aşina olduğunu belirtirken %44.2’si bu teknolojinin sağlık hizmetlerindeki uygulamalarına kısmen aşina olduğunu ifade etti. Tematik analiz sonucunda beş ana tema belirlendi: Uygulama Alanları, Hasta-Hemşire Etkileşimine Olumlu Etki, Hasta-Hemşire Etkileşimine Olumsuz Etki, Etik Sorunlar ve Gelecek Potansiyeli. Öğrenciler yapay zekânın verimlilik, doğruluk ve bakım kalitesini artırma konusundaki faydalarını kabul ettiler, ancak etik sorunlar, empati kaybı ve hemşire-hasta ilişkisinin zayıflaması gibi endişeleri de dile getirdiler. Sonuç: Bulgular, hemşirelik öğrencilerinin sağlık hizmetlerinde yapay zekâ ve robotik teknolojilerin kullanımına ilişkin hem fırsatların hem de zorlukların farkında olduklarını göstermektedir. Öğrencilerin bakış açıları, geleceğin hemşirelerinin gelişen teknolojilerle eleştirel bir biçimde ilişki kurabilme becerisiyle donatılmasının önemini ortaya koymaktadır. Bu nedenle hemşirelik müfredatına yapay zekâ ve robotik sistemler hakkında kapsamlı içeriklerin dâhil edilmesi, bunun yanında etik akıl yürütme ve klinik karar verme konularında eğitim verilmesi önerilmektedir. Ayrıca bu tür yeniliklerin klinik uygulamalara entegre edilmesinde kapsamlı risk değerlendirmeleri yapılmalı ve hasta güvenliği ile insancıl bakımın korunması öncelikli olarak gözetilmelidir.
