Oğuzhan KIVRAK, Mustafa Zahid GÜRBÜZ, Cemal ÇELİK
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2026;8(2):559-568
Amaç: Bu çalışmanın amacı hemşirelik personel yoğunluğunun bakım evlerinde sunulan hizmet kalitesi üzerindeki etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmada, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bakım evlerine ait kamuya açık veri seti kullanılarak kayıtlı hemşire (RN), lisanslı pratik hemşire (LPN) ve hemşire yardımcılarının hasta başına düşen günlük hizmet sürelerinin, tesislerin genel kalite puanı üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Çalışmada, personel hizmet süresi ve kalite puanları gibi operasyonel ölçütleri içeren ikincil ve anonimleştirilmiş veriler kullanılmıştır. Analizde RN, LPN ve hemşire yardımcılarının hasta başına düşen hizmet süreleri modele dâhil edilmiş; VIF analizinde tespit edilen çoklu bağlantı nedeniyle toplam hemşirelik hizmet süresi değişkeni nihai modelden çıkarılmıştır. Veri analizi Python programlama dili ile Google Colab ortamında gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi, varyans enflasyon faktörü (VIF) hesaplamaları ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Elde edilen bulgulara göre tüm hemşirelik türlerinin hizmet sürelerinin kalite puanı üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Özellikle kayıtlı hemşirelerin sunduğu hizmet süresi, kalite üzerinde en güçlü belirleyici faktör olarak öne çıkmıştır. İncelenen değişkenler arasında, kayıtlı hemşirelerin (RN) hizmet süresi, bakım kalitesinin en güçlü yordayıcısı olarak öne çıkmıştır (beta = 0.751, p < 0.001). Lisanslı pratik hemşireler (LPN) ve hemşire yardımcıları da kalite puanı ile pozitif ilişki göstermiş; ancak bu etki kayıtlı hemşirelere (RN) kıyasla daha düşük düzeyde kalmıştır. Regresyon modeli, kalite puanındaki varyansın yaklaşık %15.7'sini açıklamıştır (R² = 0.157). Sonuç: Araştırma bulguları, sağlık yöneticilerinin insan kaynağı planlamasında sadece personel sayısına değil, personel türlerine ve hasta başına hizmet sürelerine de odaklanması gerektiğini göstermektedir. Ayrıca çalışma, yönetim bilişim sistemleri perspektifinden veriye dayalı karar destek mekanizmalarının sağlık hizmeti kalitesini artırmadaki rolüne dikkat çekmektedir.
