HEMŞİRELİK SON SINIF ÖĞRENCİLERİNİN PALYATİF BAKIMDA ETİK KONULARA YÖNELİK TUTUMLARI

NERİMAN ELİBOL ASLIHAN AKPINAR

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi - 2023;13(2):419-427

 

Amaç: Bu çalışma, lisans son sınıf hemşirelik öğrencilerinin palyatif bakım vakalarına ilişkin kararlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışma Şubat 2018’de Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü son sınıf öğrencileri ile yapılmıştır. Örneklem grubunu formları eksiksiz dolduran 101 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak öğrencilerin palyatif bakıma ilişkin etik konular içeren beş vakaya yönelik kararlarını sorgulayan bir çalışma formu ile “Ölüme Karşı Tutum Ölçeği” ve ’Melbourne Karar Verme Ölçeği ve yazarlar tarafından açık uçlu hazırlanan palyatif bakımda etik konularla ilgili “hemşire olsanız, ne yapardınız?" sorularını içeren hayali beş vaka kullanıldı. Vakalara verilen açık uçlu yanıtları analiz etmek için tematik metin analizi yöntemi kullanıldı. BULGULAR: Çalışmaya katılan öğrencilerin 77’si (%76,2) kadın, 24 (%23,8)’ü erkekti. Palyatif bakıma ilişkin etik konular içeren vakalara yönelik kararlarında çoğu tedaviyi redde saygı gösterme (%89,0), nafile ise hastayı canlandırmama (%76,6), hastayı nafile işlemlerden koruma (%74,2), hastanın ağrı çekmesine seyirci kalmama (%71,4), hastaya gerçeği söyleme (%59,4) açısından etik açıdan uygun tutuma sahipti. Bununla birlikte canlandırmama vakasında %32,7’si, nafile müdahale vakasında %20,6’sı, tedaviyi redde %10,9’u etik açıdan uygun olanı bilse de eyleme geçmeyeceklerini bildirdi. SONUÇ: Öğrencilerin çoğunun arzu edilen duyarlılığa sahip oldukları söylenebilir. Bununla birlikte özellikle palyatif bakımda hasta savunuculuğu rolünün ön plana çıktığı düşünüldüğünde, sağlık ekibini uyarma ve eyleme geçme konusunda eğitimle desteklenmeleri gerektiği sonucuna varılmıştır.