İlhan OCAK
Göbeklitepe Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;9(3):24-34
Metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı (MASLD), dünya genelinde en yaygın karaciğer hastalığı biçimidir ve hepatik yağ birikimi ile artmış morbidite ve mortaliteyle ilişkilidir. Bu derleme, MASLD'de hepatik steatozun moleküler mekanizmalarını; özellikle lipid ve karbonhidrat metabolizmasındaki bozulmaları değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Güncel literatür, yağ asidi alımı, de novo lipogenez, yağ asidi oksidasyonu, lipid dışa aktarımı ve oksidatif stresin etkileşimi açısından anlatısal olarak gözden geçirildi. MASLD'de artmış yağ asidi alımı ve de novo lipogenez, karaciğerin yağ asidi oksidasyonu ve lipid dışa aktarım kapasitesini aşar. Başlangıçta oksidasyonu ve dışa aktarımı artıran telafi mekanizmaları, hastalık ilerledikçe yetersiz kalır. Bu dengesizlik; mitokondriyal işlev bozukluğu ile peroksizomal ve sitokrom P450 aracılı oksidasyonun artmasına bağlı oksidatif stresi artırır. Sonuçta gelişen lipid birikimi ve lipoapoptoz, hepatik hasarı, inflamasyonu ve fibrogenezi destekler. Bu mekanizmaların anlaşılması, hedefe yönelik tedavilerin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
