Esra YENİHAL, Selahattin ATMACA, Nida ÖZCAN, Mahmut METE
Mikrobiyoloji Bülteni - 2026;60(1):41-52
Hepatit C virüsü (HCV) hepatit, hepatik steatoz, siroz ve hepatosellüler karsinoma neden olabilen bir virüstür. HCV genotip ve alt tiplerinin dağılımı, coğrafi bölgelere göre farklılık göstermektedir. Hepatit C enfeksiyonunun tedavi seçimi ve süresi, genotipten etkilenmektedir. Bu çalışmada, Diyarbakır'daki bir üniversite hastanesine başvuran kronik hepatit C hastalarındaki HCV genotip dağılımını ve göçün bu dağılıma etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. Kesitsel retrospektif olarak gerçekleştirilen çalışma, Ocak 2011-Aralık 2020 tarihleri arasında, HCV RNA pozitifliği saptanan hastaları kapsamaktadır. Her hastaya ait bir örnek çalışmaya dahil edilmiştir. Genotip tayini, HCV RNA saptanan serum örneklerinde, amplifikasyon sonrası elde edilen HCV genomunun dizilenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 815 örnekten 768 (%94.2)'inde genotip 1, beşinde (%0.6) genotip 2, 27 (%3.3)'sinde genotip 3, 14 (%1.7)'ünde genotip 4, birinde (%0.12) genotip 5 saptanmıştır. Genotip 5 saptanan örneğin, Suriyeli bir hastaya ait olduğu belirlenmiştir. Genotip 1 oranının yıllar içinde azaldığı, genotip 4 oranının arttığı belirlenmiştir. Genotip 3 oranının, çalışmanın son iki yılında (2019, 2020) arttığı saptanmıştır. Genotip 3 saptanan hastaların çoğunluğunun, erkeklerden oluştuğu belirlenmiştir (%88.8 erkek, %11.2 kadın). Çalışmada yıllar içerisinde genotip 4 oranlarının artışı, genotip 5'in belirlenmesi; Suriye kaynaklı göçün, genotip dağılımını değiştirdiğini düşündürmektedir. Ayrıca, damar içi uyuşturucu kullanan hastalarda daha sık görüldüğü bilinen genotip 3'ün artmaya başlaması, genotip dağılımını etkileyen farklı faktörler olduğuna dikkat çekmektedir. Doğrudan etkili antiviral ilaç kullanımıyla kür oranları artsa da; nadir mutasyonlar görülebilmesi nedeniyle, genotip tayini ve moleküler epidemiyolojik verilerin düzenli takibi, tedavi modalitelerinin geliştirilebilmesine katkı sağlayabilir.
