Mucahit Yetim, Macit Kalçık, Lütfü Bekar, Muhammet Cihat Çelik, Yusuf Karavelioğlu
Cukurova Medical Journal - 2025;50(4):1073-1083
Amaç: Fragmente QRS (fQRS), miyokardiyal fibrozis ile ilişkili depolarizasyon anormalliklerinin elektrokardiyografik bir göstergesidir. fQRS'nin olumsuz kardiyovasküler sonuçlarla ilişkisi gösterilmiş olsa da hipertansiyonda vasküler yeniden yapılanma ile ilişkisi belirsizdir. Bu çalışma, hipertansif hastalarda fQRS'nin sol ventrikül hipertrofisi (SVH) ve karotis arter hastalığı ile ilişkisini araştırmayı amaçladı. Gereç ve Yöntem: Esansiyel hipertansiyonu olan toplam 292 hasta çalışmaya alındı ve 12 derivasyonlu elektrokardiyografide fQRS varlığına (n = 128) veya yokluğuna (n = 164) göre iki gruba ayrıldı. Tüm katılımcılara sol ventrikül kütlesi (LVK) ve sol ventrikül kütlesi indeksi (LVKI) ölçümü için transtorasik ekokardiyografi, karotis intima-media kalınlığı (KİMK) ve plak varlığını belirlemek için karotis ultrasonografisi uygulandı. Bulgular: Demografik ve laboratuvar parametreleri, lipit profili ve inflamatuvar belirteçler dahil olmak üzere, gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi. Ancak fQRS pozitif hastalarda sistolik ve diyastolik kan basıncı daha yüksek, LVK ve LVKI daha fazla ve SVH prevalansı belirgin derecede artmıştı (%60,9'a karşı %14,6). Karotis ultrasonografisi, fQRS grubunda anlamlı derecede daha yüksek KİMK değerleri (Sağ: 0,87'ye karşı 0,71; Sol: 0,86'ya karşı 0,70) ve plak yükü (%32,8'e karşı %11) ortaya koydu. Çok değişkenli analizde sağ KİMK >0,72 mm, sol KİMK >0,74 mm, LVK >145 g, LVKI >91 g/m² ve karotis plak varlığı fQRS'nin bağımsız olarak ilişkili değişkenler olarak bulundu. Sonuç: Fragmented QRS, hipertansiyonda hem miyokard hem de vasküler hedef organ hasarı ile güçlü şekilde ilişkili görünmektedir. Varlığı, kardiyovasküler risk değerlendirmesi ve yönetimi yoğunlaştırılması gereken yüksek riskli hastaları tanımlamada non-invaziv bir belirteç olarak kullanılabilir.
