ALPARSLAN ERSOY, MÜGE EREK ERSÖZEN, CANAN ERSOY, EMRE SARANDÖL
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2024;50(3):489-496
Diyabet ve/veya hipertansiyon patogenezinde endotel disfonksiyonu ile oksidatif stres arasında ilişki olduğu bildirilmiştir. Antihipertansif ilaçlar (anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri [ACEi], anjiyotensin II tip 1 reseptör blokerleri [ARB] ve üçüncü nesil beta blokerler) oksidatif stresi iyileştirebilirler. Bu çalışmada losartan (ARB) tedavisinin tek başına ve silazapril (ACEi) veya karvedilol ile birlikte kullanımının, hipertansif tip 2 diyabetik hastalarda oksidatif stres ve antioksidanlar üzerindeki etkilerini değerlendirildi. Elli altı hastadan 30u çalışmayı tamamladı. Tüm hastalar 6 hafta boyunca günlük 50 mg losartan aldı, sonra altı hafta için 3 gruba randomize edildiler. İlk grupta losartan 100 mg/güne çıkıldı, ikinci ve üçüncü gruplarda losartan 50 mg/gün tedavisine sırasıyla karvedilol veya silazapril eklendi. Apo B-içeren lipoproteinlerin malondialdehit (bazal ve Δ-MDA), paraoksonaz (PON), arilesteraz (AE), eritrosit süperoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon peroksidaz (Gpx) parametreleri çalışıldı. Üç grubun karakteristikleri karşılaştırılabilirdi (p>0.05). Her üç grupta da randomizasyon öncesi ve sonrası altışar haftalık dönemlerde kan basınçları (KB) anlamlı şekilde azaldı (p<0.05). En fazla KB düşüşü ARB+ACEi grubunda (sistolik KB: 16.5±7.4 mmHg, diyastolik KB: 10.5±2.8 mmHg) ve en küçük düşüş yüksek doz ARB grubunda (sistolik KB: 9±6.1 mmHg, diyastolik KB: 3±4.8 mmHg) görüldü. Çalışma boyunca gruplar arası ve grup içi karşılaştırmalarda bazal ve ΔMDA, SOD, Gpx, PON ve AE aktivitelerinde anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Gözlemlerimiz hipertansif tip 2 diyabetiklerde farklı antihipertansif terapi yaklaşımlarının KBnı düşürmede etkili olduklarını fakat kısa dönemde oksidan ve antioksidan sistemleri etkilemediğini göstermiştir.
