HİPERTANSİYON BİLGİSİNDE ÜÇ FARKLI YAPAY ZEKA DESTEKLİ SOHBET ROBOTU YANITLARININ ETKİNLİĞİ: BİLGİ KALİTESİ, OKUNABİLİRLİK VE GÜVENİLİRLİK DEĞERLENDİRMESİ

Dilek URTEKİN

Turkish Journal of Cardiovascular Nursing - 2026;17(43):107-113

Tekirdağ Namık Kemal University Hospital, Tekirdağ, Türkiye

 

Amaç: Bu araştırma, üç farklı yapay zekâ destekli sohbet robotunun (ChatGPT, Gemini 3 ve Microsoft Copilot) Hipertansiyon Bilgi Düzey Ölçeği (HİB-DÖ) maddelerine verdikleri yanıtların bilgi kalitesi, güvenilirlik ve okunabilirlik açısından değerlendirilmesi amacıyla gözlemsel ve kesitsel bir araştırma olarak gerçekleştirildi. Yöntem: Araştırmada, 15.01.2026 tarihinde Hipertansiyon Bilgi Düzey Ölçeği'nin (HİB-DÖ) her bir maddesi üç farklı yapay zekâ destekli sohbet robotuna girilerek yanıt vermesi istendi. Her ölçek maddesine verilen yanıtlar, iç hastalıkları hemşireliği alanında uzman hemşireler ve akademisyenlerden oluşan 11 uzmanın görüşüne sunuldu. Uzmanlardan, yapay zekâ destekli sohbet robotları tarafından verilen yanıtları Ensuring Quality Information for Patients (EQIP) ve DISCERN Uzman Görüşleri Değerlendirme Formu ile değerlendirmeleri istendi. Ayrıca, her ölçek maddesine verilen yanıtlar Average Reading Level Consensus (ARLC) hesaplayıcısı kullanılarak okuma güçlüğü açısından değerlendirildi. Bulgular: EQIP puanları açısından üç sohbet robotu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (P = 0,040). En yüksek kalite puanının Gemini 3'e ait olduğu bulunurken (55,00 +/- 13,23), en düşük yazılı kalite puanı Microsoft Copilot'ta görüldü (42,13 +/- 18,41). DISCERN puanları bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak yüksek düzeyde anlamlı fark bulundu (P < 0,001). ChatGPT, bilgi güvenilirliği açısından en yüksek ortalamaya sahipti (57,42 +/- 8,19). ARLC okunabilirlik düzeyi açısından üç sohbet robotunun yanıtları benzer düzeydeydi ve genel olarak zor okunur nitelikteydi. Sonuç: Yapay zekâ destekli sohbet robotlarının hipertansiyon gibi kronik hastalıklarda hasta eğitimini destekleyebilecek önemli bir potansiyele sahip olduğu, ancak içeriklerin doğruluğu, güvenilirliği ve okunabilirliği açısından hemşirelik uygulamalarında tek başına yeterli olmadığı görülmektedir. Bu nedenle, bu teknolojilerin hemşire rehberliği ve denetimi altında kullanılması, ayrıca etkinliğini ve hasta sonuçlarını değerlendiren çok merkezli deneysel çalışmalarla desteklenmesi önerilir.