Virgina Destiana SUHENDAR, Eko SETIAWAN, Sri PRIYANTINI
Medeniyet Medical Journal - 2026;41(1):1-9
Amaç: Bu çalışma, hipoksi koşullandırılmış mezenkimal kök hücre eksozomlarının (EH-MSC) granülosit-makrofaj koloni uyarıcı faktör (GM-CSF) ve interlökin-1alpha (IL-1 alpha) ekspresyonu üzerindeki etkilerini, dihidrotestosteron (DHT) ile indüklenmiş androjenik alopesi fare modelinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntemler: Bu deneysel çalışma, 34 erkek C57BL/6 fare üzerinde rastgeleleştirilmiş yalnızca son-test kontrol grubu tasarımı ile gerçekleştirildi. Fareler beş gruba ayrıldı: sağlıklı kontrol (G1), DHT ile indüklenmiş ve salin verilen kontrol (G2), DHT ile indüklenmiş ve topikal %5 minoksidil verilen grup (G3), EH-MSC 100 mug/kgBW ile tedavi edilen grup (G4) ve EH-MSC 200 mug/kgBW ile tedavi edilen grup (G5). MSC'ler göbek kordonlarından izole edildi, morfoloji, yüzey belirteçleri ve farklılaşma testleri ile doğrulandı, eksozomlar ise CD63 ve CD9 belirteçleri kullanılarak karakterize edildi. GM-CSF ve IL-1alpha gen ekspresyonu gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile ölçüldü. İstatistiksel analizlerde ANOVA veya parametrik olmayan eşdeğerleri kullanıldı, p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: EH-MSC tedavisinin sitokin ekspresyonunu kontrollerle karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde modüle ettiği saptandı. GM-CSF ekspresyonu EH-MSC gruplarında artış gösterdi; en yüksek düzey G5 grubunda belirlendi (3,42+/-0,31). Bu durum doz bağımlı bir etki ortaya koydu (p<0,001). Buna karşılık IL-1alpha ekspresyonu azaldı; en düşük düzey yine G5 grubunda bulundu (0,95+/-0,33). Bu bulgu güçlü bir anti-inflamatuvar aktiviteyi göstermektedir (p=0,001). Ayrıca minoksidilin, salin grubuna kıyasla IL-1alpha'yı anlamlı olarak azaltmadığı görüldü. Sonuçlar: EH-MSC'lerin GM-CSF ekspresyonunu artırması ve IL-1alpha ekspresyonunu doz bağımlı biçimde azaltması, çift yönlü rejeneratif ve anti-enflamatuvar etkilere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, EH-MSC'lerin androjenetik alopesi için umut verici bir tedavi adayı olabileceğini desteklemektedir.
