Salih Fehmi KATIRCIOĞLU, Murat AYDIN, Pınar Perçin GERÇEK, Semih GERÇEK
Lokman Hekim Dergisi - 2026;16(3):690-698
Amaç: MÖ ikinci binyılda Anadolu'da ilk siyasi birliği sağlayarak bir imparatorluk kurmuş olan Hititler, devlet arşivi olan çivi yazılı kaynaklarından; devletin idarisi, diğer ülkelerle yapılan anlaşmalar, dini metinler, fallar, ritüelleri hakkında bilgi sahibi olabilmekteyiz. Bu çalışmada, tıp metinleri kapsamında, daha önce Hititoloji alanında farklı uzmanlarca filolojik olarak değerlendirilmiş KUB 44 .61 numaralı metin ele alınacaktır. Bir kişinin yemek yiyememe problemi ve tedavisinin anlatıldığı kısımlar çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Çeşitli otlarla yapılan tedaviler ve hastanın baş aşağı olacak şekilde çevrilmesi konusu tıp tarihi açısından ilgi çekicidir. Bu çalışmada, metni filolojik olarak analiz etmenin yanında metinde anlatılan tedavi yöntemi modern tıp bilgileriyle değerlendirerek teşhis etmek amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmada, çivi yazılı metnin filolojik analizinin yanı sıra, tedavide kullanılan otlar ve teknik modern tıp bilgisi kapsamında da değerlendirilecektir. Ayrıca, belgede konu edilen rahatsızlığın ne olabileceği yönünde fikir sunulacaktır. Bulgular: Çivi yazılı metinde "bir insan ekmek (yemek) yiyemiyorsa" ifadesinden yola çıkarak yapılan tedavinin şeklinin tıp tarihinde ve modern tıpta karşılığının ne olduğunun yanı sıra tedavi şeklinin uygunluğu Hititli tıp uzmanlarının bilgi birikimini göstermesi açısından önemlidir. Sonuç: Söz konusu belgede "bir insan ekmek (yemek) yiyemiyorsa" tek başına bir hastalığın tanımlanmasını güçleştirmektedir. Sonuç olarak gastroentorolojik şikayetler ile solunum yollarına sindirim sistemi sıvılarının kaçması olası olan olgularda, hastaya belirli zaman aralığında birkaç tedavi yönteminin uygulandığı anlaşılmaktadır. Herhangi bir olumsuzluk durumunda hastanın baş aşağı çevrilmesi tedavi yöntemi uygulanmıştır. Bu çalışmayla, çivi yazılı belgede geçen Hititçe ifade açıklanarak, Hitit tıp literatürüne yeni bir bilgi kazandırmıştır.
