Bora UZUNER, Erdal HANCI, Dilek DURMUS, Sertac KETENCI, Muharrem YUKSEL, Elifsu BENIC, Aydın DEVECI
Bozok Tıp Dergisi - 2026;16(1):107-114
Amaç: Bu çalışmanın amacı, İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV) enfeksiyonu olan hastalarda sarkopeni prevalansını belirlemek ve sarkopeninin fonksiyonel performans üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 67 HIV enfeksiyonu tanılı hasta ve 50 sağlıklı kontrol dahil edildi. Sarkopeni değerlendirmesinde, ultrasonografi ile ölçülen iki taraflı rektus femoris ve vastus intermedius kas kalınlıklarının toplamına dayanan Modifiye Sonografik Uyluk Ayarlama Oranı (STAR) yöntemi kullanıldı. El kavrama kuvveti (HMS) dinamometre ile ölçüldü. Diz kas kuvveti (KMS) izokinetik kas testi ile değerlendirildi. Fonksiyonel performans; Timed Up and Go Testi (TUGT), 5 Tekrarlı Otur-Kalk Testi (5RSTS) ve 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT) ile değerlendirildi. Bulgular: Vücut kitle indeksine göre düzeltilmiş STAR değerleri temel alındığında, 57 erkek hastanın 10'unda (%17,5) sarkopeni saptandı. Kadın hastalarda sarkopeni tespit edilmedi. Gruplar arasında demografik özellikler açısından anlamlı fark saptanmadı. Bununla birlikte, el kavrama kuvveti (HMS), diz kas kuvveti (KMS), TUGT, 5RSTS ve 6DYT sonuçları açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptandı (p<0,005). Sonuç: Bu çalışma, HIV ile yaşayan bireylerde, özellikle erkek hastalarda, sarkopeninin kayda değer bir sıklıkta görüldüğünü ve kas gücü ile fonksiyonel performansta klinik olarak anlamlı azalmalarla ilişkili olduğunu göstermektedir. Ultrasonografi temelli Modifiye STAR skorunun, bu hasta grubunda bölgesel kas kaybının değerlendirilmesinde pratik ve güvenilir bir yöntem olabileceğini düşündürmektedir.
