Merve Çağlar-Özer, Selman Birkan Özer, Mehtap Aydın
Klimik Dergisi - 2025;38(4):221-226
Amaç: HIV infeksiyonu kemik mikro mimarisini olumsuz etkileyerek düşük kemik mineral yoğunluğu (KMY)'na yol açabilir. Bu çalışmada, 50 yaş altındaki HIV ile yaşayan bireylerin KMY'si HIV negatif kontrol grubuyla karşılaştırıldı ve antiretroviral tedavi (ART)'nin KMY üzerindeki etkisi değerlendirildi. Yöntemler: Aralık 2021-Mart 2022 tarihleri arasında Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği'nde yürütülen bu kesitsel olgu-kontrol çalışmasında, 18-49 yaş aralığında 72 HIV pozitif ve 44 HIV negatif bireyin tıbbi kayıtları retrospektif olarak incelendi. Kemik mineral yoğunluğu ölçümleri çift enerjili X-ışını absorbsiyometrisi (DEXA) yöntemiyle değerlendirildi. Bulgular: HIV ile yaşayan bireylerde düşük KMY prevalansı %16.7 iken HIV negatif bireylerde bu oran %6.8 olarak bulundu. Lomber vertebra T- ve Z-skorları HIV pozitif bireylerde anlamlı düzeyde daha düşüktü (p<0.05). Üç yıldan uzun süredir HIV tanısı olan ve ART kullanan bireylerde femur boynu Z-skorları daha düşüktü (p<0.05). Sigara kullanımı ve düşük vücut kitle indeksi KMY azalmasıyla ilişkili bulundu (p<0.05). CD4+ T hücre sayısı, viral yük, D vitamini ve kalsiyum düzeyleri ile KMY arasında anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmadı. Sonuç: HIV ile yaşayan 50 yaş altı bireyler, HIV negatif popülasyona kıyasla daha düşük KMY'ye sahiptir. Bulgular, HIV infeksiyonunun genç yaşta da KMY azalmasına neden olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, 50 yaş altı ve KMY düşürücü risk faktörleri bulunan HIV pozitif bireylerde DEXA taraması yapılması uygun olacaktır. Bulguların doğrulanması için daha geniş örneklemli ve çok merkezli çalışmalara gereksinim vardır.
