CELAL AKDEMİR
Türk Jinekolojik Onkoloji Dergisi - 2025;25(2):24-32
Giriş: Son yıllarda ChatGPT gibi büyük dil modelleri sağlık eğitiminde önemli bir ilgi odağı haline gelmiştir. Ancak insan papilloma virüsü (HPV) ve serviks kanseri taramasında yaşa duyarlı, doğru ve kılavuza uyumlu bilgi sunmadaki güvenilirliği yeterince incelenmemiştir. Bu çalışma, farklı yaş senaryolarına uyarlanmış HPV ve servikal tarama sorularına ChatGPT-4’ün verdiği yanıtların bilgilendiricilik ve kılavuza uyum açısından performansını değerlendirmeyi amaçladı. Yöntem: On sekiz, otuz ve kırk beş yaş olmak üzere üç yaş senaryosuna dayalı otuz soru hazırlandı. Her soru, ChatGPT-4’ün Haziran 2025 sürümüne sunuldu. Yanıtlar; üç jinekolojik onkoloji cerrahı, bir enfeksiyon hastalıkları uzmanı ve bir halk sağlığı uzmanından oluşan beş kişilik bir panel tarafından bağımsız olarak değerlendirildi. Değerlendirme; bilimsel doğruluk, klinik kılavuza uyum, anlaşılırlık (netlik ve kolay anlaşılabilirlik) ve halk sağlığı güvenilirliği olmak üzere dört ölçüte göre yapıldı. “Anlaşılırlık” kavramı çalışmada tutarlılık sağlamak amacıyla “comprehensibility” terimi ile ifade edildi. Her kriter 5 puanlık Likert ölçeği ile puanlandı. Bulgular: Tüm kriterlerde genel ortalama puan 4,19 ± 0,51 idi. En yüksek ortalama puan kılavuza uyumda (4,22 ± 0,48) elde edildi; bunu halk sağlığı güvenilirliği (4,20 ± 0,54), bilimsel doğruluk (4,19 ± 0,50) ve anlaşılırlık (4,16 ± 0,53) izledi. Otuz yaş senaryosu, özellikle bilimsel doğruluk (4,34) ve kılavuza uyum (4,26) açısından en yüksek puanları aldı. On sekiz yaş senaryosu anlaşılırlıkta en yüksek puanı (4,28) elde etti ancak halk sağlığı güvenilirliği puanı biraz daha düşüktü (4,12). Kırk beş yaş senaryosu halk sağlığı güvenilirliğinde en yüksek puana ulaştı (4,32) ancak bilimsel doğruluk (4,16) ve anlaşılırlık (4,10) puanları biraz daha düşüktü. Uzman yorumları, ChatGPT’nin sağlık iletişimi ve yanlış bilgilendirmeyle mücadelede güçlü yönlerini vurgularken, bazı yanıtlarda klinik detayların ve açık kılavuz atıflarının eksikliğine dikkat çekti. Sonuç: ChatGPT-4, özellikle genç yaş gruplarında HPV aşılamasını teşvik etme ve halk sağlığı bilgisi sağlama açısından etkili bir araç gibi görünmektedir. Ancak, klinik karar verme ve kılavuza dayalı içerikteki sınırlılıkları nedeniyle, hasta eğitiminde kullanımının uzman denetimiyle birlikte yürütülmesi önerilir. Gelecek araştırmalarda farklı model sürümleri, ek değerlendirme ölçütleri ve kullanıcı perspektifleri ele alınmalıdır.
