HUZUREVİNDE VE EVDE BAKIM DESTEĞİ ALAN 65 YAŞ VE ÜSTÜ BİREYLERİN MALNÜTRİSYON VE SARKOPENİ YÖNÜNDEN İNCELENMESİ

HAYDAR ÖZPINAR, ŞEVVAL ÖZŞİRİN

İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;9(26):551-561

 

Amaç: Bu araştırmada huzurevinde ve evde bakım desteği alan yaşlı bireylerin fiziksel aktiviteleri, malnütrisyon ve sarkopeni yönünden incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, Kasım 2024 – Şubat 2025 tarihleri arasında Manisa’da huzurevinde kalan ve aynı zamanda evde bakım desteği alan 65 yaş ve üstü 93’ü kadın 87’si erkek olmak üzere 180 yaşlı birey üzerinde yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini belirlemek için anket formu, malnütrisyon durumlarını saptamak amacıyla Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi (MNA), kas gücünü ölçebilmek için el kavrama gücü testi uygulanmıştır. Ayrıca tüm yaşlı bireylerin 24 saatlik besin tüketim kaydı yüz yüze görüşülerek çıkarılmıştır. Bulgular: Gelir durumları açısından, evde bakım alan yaşlı bireylerin gelirinin olmama durumu %29,9 iken, huzurevindekiler için bu oran %1,2 olarak bulunmuştur. Su tüketimi açısından, iki grubun da su tüketimlerinin 2 litrenin altında olduğu, yani yetersiz su tükettikleri görülmektedir. Fiziksel aktivite düzeyleri açısından, evde bakım alan yaşlı bireylerin %39,2’sinin, huzurevinde bakım alan yaşlı bireylerin %44,6’sının günde 30 dakika ve üstü yürüyüş yaptığı görülmektedir. Malnütrisyon durumları açısından, evde bakım alan katılımcıların %38,1’inin, huzurevinde bakım alan katılımcıların %22,9’unun malnütrisyon riski altında olduğu görülürken evde bakım alan katılımcıların %6,2’sinin, huzurevinde kalan katılımcıların %3,6’sının malnütrisyonlu olduğu saptanmıştır. Sarkopeni durumları, yani el kavrama gücü testi bakımından, evde bakım alan katılımcıların %11,3’ü, huzurevinde bakım alan katılımcıların ise %22,9’u zayıf el kavrama gücüne sahiptir. Sonuç: Malnütrisyon görülme oranı evde bakımda huzurevine kıyasla daha yüksek bulunmuştur. El kavrama gücü ile yapılan incelemede ise huzurevinde evde bakıma kıyasla zayıf el kavrama gücü daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak hem evde bakım hem de huzurevi ortamlarında, bu çalışmada yüz yüze görüşmelerle yapılan sosyodemografik anketler aracılığıyla, yaşlı bireylerin su tüketiminin 2 litrenin altında olduğu ve fiziksel aktivitelerinin yetersiz olduğu belirlenmiştir. Bu sebepten evde bakım alan ve huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerin beslenme ve fiziksel aktivite açısından bilinçlendirilmesi gereklidir.