MEHMET ÇÖLBAY, ŞEREF YÜKSEL, GÜRSEL ACARTÜRK, İHSAN USLAN, ÖZCAN KARAMAN
Genel Tıp Dergisi - 2007;17(1):35-41
Amaç: Günümüzde hemodiyaliz (HD) hastalarının hayat kalitesini düşüren uyku bozuklukları üzerinde durulmaya başlanmıştır. Uyuyamama, bacakların huzursuz oluşu (HBS) ve sık uyanma gibi uyku bozuklukları uyku kalitesini azaltarak hastanın performansını etkilemektedir. Uyku kalitesini belirlemede Pittsburgh uyku kalite indeksi (PUKİ) birçok hasta grubunda kullanılmaktadır. Çalışmamızda HD hastalarında görülen HBS'nin uyku kalitesi üzerine etkilerini PUKİ ile değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Hemodiyaliz tedavisi gören 95 hastanın sosyodemografik özellikleri, son ay bakılan hemogram ve biyokimya, metabolik ve hormonal durumları, diyaliz yeterlilik ve vücut kitle indeksleri kaydedildi. Huzursuz bacak sendromunu tespit etmek için Uluslar arası HBS Çalışma Grubu'nun minimal tanı kriterleri, son bir aylık uyku kalitesini belirlemek için PUKİ kullanıldı. Bulgular: Hastaların (45 kadın, 50 erkek) yaş ortalaması 49.5±16.7 yıl, ortalama beden kitle indeksleri 22.4±3.1 kg/m2 ve HD süresi 3.7±3.5 yıldı. Huzursuz bacak sendromu olan hastalarda olmayanlara göre uyku latensi yüksek ve uyku daha bozuk, global skor yüksek bulundu. Hastalarda öznel uyku kalitesi, uyku süresi, alışılmış uyku etkinliği, gündüz işlev bozukluğu, uyku ilacı kullanma açısından HBS olup olmamasına göre anlamlı farklılık saptanmadı. Huzursuz bacak sendromu olanların uyku kalitesi olmayanlara göre anlamlı düzeyde kötü saptandı. Sonuç: Hemodiyaliz hastalarında uyku kalitesinin yüksek oranda bozulduğu bulunmuştur. Eşlik eden HBS uyku kalitesini daha da kötüleştirmektedir. Bu nedenle hemodiyaliz hastalarında HBS sorgulaması ve tedavi gayretleri alışılagelen bir uygulama haline gelmelidir.
