GÜLSÜM YURTTUTAN, BASRİ FURKAN DAĞCIOĞLU
Ankara Medical Journal - 2020;20(4):904-916
GİRİŞ ve AMAÇ: Huzursuz bacak sendromu (HBS), ekstremitelerde anormal duyularla giden, genellikle geceleri semptomların belirginleştiği, rahatsızlık veren, ekstremiteleri hareket ettirme isteği uyandıran kronik bir hastalıktır. HBS semptomlarının nedenleri henüz net olarak açıklanamadığı için tedavi de semptomları hafifletmeye yönelik yapılmaktadır. Bu çalışmada kupa terapinin HBS üzerine etkinliğini araştırmayı amaçladık. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmamız Ankara Şehir Hastanesi Nöroloji ve Aile Hekimliği Polikliniklerinde Ocak 2019 ve Aralık 2019 tarihleri arasında yürütüldü. Huzursuz Bacak Sendromu tanısı almış iki hasta grubu oluşturuldu. Birinci grup mevcut haliyle pramipeksol tedavisi alan hastalardan ikinci grup ise medikal tedavi almamış hastalardan oluşturuldu. Her iki gruba bir ay ara ile 2 seans kupa terapi yapıldı. Hastalara ıslak kupa terapi öncesi ve sonrası Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), Huzursuz Bacak Sendromu Şiddet Skalası (HBSŞS) ve Ağrı İçin Sayısal Değerlendirme Ölçeği (SDÖ) uygulandı. Veriler IBM SPSS paket programına aktarılarak istatistiksel analizler yapıldı. BULGULAR: Çalışmamızda sekiz kişiden oluşan iki grup mevcuttu. Gruplar arasında cinsiyet, ek hastalık ve aile öyküsü açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Pramipeksole ilaveten kupa uygulanan birinci grubun iki seans ıslak kupa terapi uygulamasından önceki ve sonraki HBSŞS alt kategorileri incelendiğinde, dört kategoride (HBS nedeniyle hareket etme ihtiyacı, HBS nedeniyle uyku bozukluğu, HBS şikayetlerinin günlük ortalama şiddeti ve HBSŞS toplam puanı) HBS şiddet düzeylerinde belirgin düşme olduğu saptandı. Sadece kupa uygulanan ikinci grubun iki seans ıslak kupa terapi uygulanmadan önceki ve sonraki HBSŞS alt kategorilerindeki düzeyler karşılaştırıldığında, altı kategoride (HBS şikayetlerinin oranı, HBS nedeniyle hareket etme ihtiyacı, HBS nedeniyle uyku bozukluğu, HBS nedeniyle olan yorgunluk ve uyku hali, HBS şikayetlerinin sıklığı, HBS şikayetlerinin günlük ortalama şiddeti) HBS şiddet düzeylerinde anlamlı düşme olduğu saptandı. İkinci grubun iki seans ıslak kupa terapi uygulanmadan önceki ve sonraki PUKİ kategori şiddetleri karşılaştırıldığında uyku latansı, gündüz işlev bozukluğu ve PUKİ toplam puan kategori şiddetleri anlamlı oranda düzelmiş olarak bulundu (sırasıyla p=0, 041, p=0, 024, p=0, 025). Hastalara iki seans ıslak kupa terapi uygulaması sonrasında ikinci grubun HBSŞS puanlarının daha belirgin düştüğü saptandı (p=0, 012). TARTIŞMA ve SONUÇ: Medikal tedavi almayan grupta ıslak kupa terapinin semptomları azaltmada daha etkin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle hafif şikayetleri olan HBS’li hastalara semptomları azaltmak amacıyla ıslak kupa terapisi önerilebilir. Kupa terapinin etkinliğini inceleyen ileri bilimsel çalışmalarla, bu tedavinin etki mekanizmasının netleşeceği ve daha etkin ve güvenli bir şekilde uygulanabileceği düşünülmektedir.
