İDİOPATİK EPİLEPSİLİ HASTALARDA İRİSİN, ADİPONEKTİN VE LEPTİN DÜZEYLERİNİN ÖLÇÜLMESİ

Şeyma SÖNMEZ ŞAHİN, Türkan UYGUR ŞAHİN, Tuğçe YILDIZ, Zeynep Ebru ÇAKIN, Seher DURAN, Şahabettin SELEK, Dilara Füsun İÇAĞASIOĞLU, Akın İŞCAN

Bezmialem Science - 2026;14(4):365-375

Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital, Clinic of Pediatric Neurology, İstanbul, Türkiye

 

Amaç: Epilepsi, çocukluk çağında sık görülen ve nöroenflamasyon ile metabolik süreçlerin epileptogenezde rol oynadığı düşünülen kronik bir nörolojik hastalıktır. İrisin, leptin ve adiponektin gibi adipomyokinlerin nöroenflamasyon, enerji metabolizması ve nöronal uyarılabilirlik üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada idiopatik epilepsili çocuklarda serum adipomyokin düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu moleküllerin tedavi yanıtı ile ilişkilerinin araştırılması amaçlandı. Yöntemler: Bu olgu-kontrol çalışmasına 68 idiopatik epilepsili çocuk (15'i ilaç dirençli, 53'ü ilaç yanıtlı) ve 66 sağlıklı kontrol dahil edildi. Serum irisin, leptin ve adiponektin düzeyleri ELISA yöntemiyle analiz edildi. Vücut kitle indeksi (VKİ), yaş ve cinsiyete göre birebir eşleştirme sonrası 58 epilepsi hastası ve 58 kontrol değerlendirmeye alındı. Alt grup analizlerinde 15 ilaç dirençli hasta ile VKİ uyumlu 15 ilaç yanıtlı hasta karşılaştırıldı. Korelasyon, lojistik regresyon ve alıcı işletim karakteristiği analizleri yapıldı. Bulgular: Eşleştirme sonrası epilepsi grubunda serum irisin düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0,032). Leptin ve adiponektin düzeyleri açısından epilepsi ve kontrol grupları arasında anlamlı fark saptanmadı. Alt grup analizlerinde leptin ve adiponektin düzeyleri ilaç yanıtlı grupta ilaç dirençli gruba göre anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla p=0,043 ve p=0,024). İrisin düzeyleri açısından alt gruplar arasında fark izlenmedi. Loji?sti?k regresyon analizinde leptin ve adiponektin tedavi yanıtı ile ilişkili bulundu. Sonuç: Bulgular, irisinin epilepsi ile ilişkili mekanizmalarda rol oynayabileceğini, leptin ve adiponektinin ise tedavi yanıtı ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Adipomyokinlerin epilepsi alt tiplerini ayırt etmede sınırlı tanısal değeri olmakla birlikte, çocukluk çağı epilepsisinde tedavi yanıtının öngörülmesinde potansiyel biyobelirteçler olabileceği düşünülmektedir.