Sedat ÇARKIT, Merve ÖZEL, Bahadır ÖZ, Mustafa GÖK, Alper AKCAN, Sevil DEMİRAY, Hülya AKGÜN, Gülden BAŞKOL, Mustafa KARAAĞAÇ, Gökmen ZARARSIZ
Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;35(2):435-444
İdiyopatik granülomatöz mastit, etiyopatogenezi tam olarak bilinmeyen ve tedavi yanıtı değişkenlik gösteren nadir kronik inflamatuvar bir meme hastalığıdır. Gas6/sAXL sinyal yolunun immün düzenlemede önemli rol oynadığı bilinmekle birlikte, idiyopatik granülomatöz mastit'deki prognostik değeri henüz araştırılmamıştır. Bu retrospektif gözlemsel kohort çalışmasına histopatolojik olarak doğrulanmış 37 idiyopatik granülomatöz mastit hastası dahil edildi ve hastalar tedaviye yanıtlı (n=18) ve dirençli (n=19) olarak sınıflandırıldı. Ayrıca yaş ve vücut kitle indeksi açısından benzer 17 sağlıklı kontrol değerlendirildi. Tedavi direnci, standart farmakoterapiye rağmen 24 hafta içinde remisyon sağlanamaması veya en az altı haftalık tedavi sonrasında cerrahi müdahale gerektiren apse ya da sinüs traktının ilerlemesi veya devam etmesi olarak tanımlandı. Tedavi öncesi serum ve formalinle fikse parafine gömülü doku örneklerinde Gas6 ve sAXL düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. Ayırt edici performans analizi ile tedavi direncinin bağımsız belirleyicileri ise lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. Serum Gas6 düzeyleri her iki idiyopatik granülomatöz mastit grubunda kontrollere göre anlamlı derecede düşüktü (p<0.001). sAXL düzeyleri dirençli grupta anlamlı olarak düşük bulunurken, yanıtlı grup ile kontroller arasındaki fark Dunn-Bonferroni düzeltmesi sonrası anlamlılığını korumadı. Ayırt edici performans analizinde Gas6 için AUC 0.747 (p=0.003), sAXL için ise 0.727 (p=0.006) bulundu. Gas6 için <1.9 pg/mL eşik değeri tedavi direncini %74 duyarlılık ve %72 özgüllükle öngördü. Çok değişkenli analizde Gas6 <1.9 pg/mL ve apse varlığı tedavi direncinin bağımsız belirleyicileri olarak saptandı. Azalmış Gas6 düzeyleri idiyopatik granülomatöz mastit'de tedavi direnci ile bağımsız ilişkili olup, apse varlığıyla birlikte klinik karar süreçlerinde yararlı biyobelirteçler olabilir.
