Doğukan CÖMERTER, Ege FIRILOĞLU, Fatma KURBAN, Eyüp DÜZGÜN, Murat SÖNMEZ
MN Oftalmoloji Dergisi - 2025;32(4):208-214
Amaç: İdyopatik epiretinal membranı (iERM) olan ve en az 5 yıl izlenen hastalarda, optik koherans tomografi (OKT) tabanlı evreleme sistemi ile yapısal progresyonun değerlendirilmesi, en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) ile ilişkileri ve OKT biyobelirteçlerinin EİDGK üzerindeki etkilerinin analiz edilmesi. Gereç ve Yöntem: Geriye dönük olarak değerlendirilen 49 ameliyat edilmemiş iERM hastasında başlangıç ve son vizitlerde EİDGK, santral maküla kalınlığı (SMK), maküler hacim (MH), en yüksek kalınlık (EYK), dış nükleer tabaka (DNT) ve ektopik iç foveal tabaka (EİFT) kalınlığı ölçüldü. Ayrıca pamuk topu, kistoid maküler ödem (KMÖ), vitreomaküler traksiyon (VMT), retinoskizis, eksternal limitan membran-elipsoid zon (ELM EZ) bozukluğu ve disorganize retina iç katları (DRIL) gibi mikro yapısal biyobelirteçlerin varlığı değerlendirildi. Bulgular: Ortalama yaş 73.2 +/- 7.1 yıl, takip süresi 78.1 +/- 23.3 ay olarak saptandı. EİDGK, SMK, MH, EYK ve EİFT kalınlıkları başlangıç ve son muayenede anlamlı farklılık gösterdi (p<0,05), DNT kalınlığında anlamlı değişim gözlenmedi. Başlangıç EİDGK'sı ile SMK (r=0,296) ve EİFT (r= 0,422), son ölçümlerle benzer korelasyonlar tespit edildi. Evre 1 hastalarında ileri evrelere geçiş oranı (p =0,008) anlamlı bulundu. Biyobelirteçlerde zaman içinde anlamlı değişim saptanmadı. Sonuç: iERM hastaları 5 yıldan uzun süre izlendiklerinde OKT evrelerinde progresyon izlenmektedir. Özellikle EİFT kalınlığındaki artış, görme keskinliğinde anlamlı azalmalarla ilişkilidir. OKT evreleme sistemi ve biyobelirteçler, hastalık izleminde ve cerrahi zamanlama kararlarında kritik öneme sahiptir.
