Fatih CESUR
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;10(28):208-225
Amaç: Bu çalışma, iki doz COVID-19 aşısı alan gönüllülerde uyku süresi, beslenme kalitesi ve vücut yağ sınıflandırması ile IgG düzeyleri, biyokimyasal parametreler ve antropometrik ölçümler arasındaki ilişkileri araştırmayı amaçlamıştır. Yöntem: Çalışmaya toplam 61 gönüllü katılmıştır. Biyobelirteçler, antropometrik ölçümler, fiziksel aktivite, uyku süresi ve serum IgG seviyeleri değerlendirilmiştir. Besin tüketim sıklıkları kullanılarak CeviCal programı aracılığıyla Diyet Kalite İndeksi-2015 (DQI-2015) ve besin öğeleri hesaplanmıştır. Bulgular: Kısa uyku süresine sahip bireylerin açlık kan şekeri seviyeleri, normal uyuyanlara kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Uzun uyku süresine sahip bireylerin serum IgG seviyeleri, normal uyuyanlara kıyasla daha yüksek tespit edilmiştir (p=0,029). Alkol kullanan bireylerde LDL kolesterol düzeyleri daha düşük, sigara içenlerde ise T3 düzeyleri daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Diyet kalitesi düşük bireylerde toplam kolesterol, non-HDL kolesterol ve bel çevresi değerleri daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Obez bireylerde toplam kolesterol ve trigliserit düzeyleri daha yüksek tespit edilmiştir (p<0,05). IgG seviyelerindeki artış, açlık serum glukoz seviyelerinde artış ile ilişkili bulunmuş ve bu parametreler arasında orta düzeyde pozitif korelasyon saptanmıştır (p<0,001, r=0,445). Günlük C vitamini alımı yüksek olan bireylerin IgG seviyeleri anlamlı şekilde daha düşük bulunmuştur (p=0,037). Aktif fiziksel aktivite düzeyine sahip bireylerde, pasif bireylere kıyasla 25(OH)D düzeyleri daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Kısa uyku süresi, düşük diyet kalitesi ve obezite; glukoz, lipid profili ve antropometrik ölçümlerde olumsuz değişiklikler ile ilişkilendirilmiştir. Uzun uyku süresi daha yüksek IgG düzeyleri ile ilişkili bulunurken, yüksek C vitamini alımı daha düşük IgG düzeyleri ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, artmış IgG düzeyleri daha yüksek glukoz seviyeleri ile ilişkili bulunmuştur. Bulguların doğrulanması için daha geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç vardır.
