İKİNCİL TRAVMATİK STRES: EBELER NE KADAR DAYANIKLI? ETKİLEYEN FAKTÖRLER NELERDİR?

ELİF DAĞLI, FATMA NİLÜFER TOPKARA

TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi - 2023;3(1):61-74

Çukurova Üniversitesi, Abdi Sütçü Sağlık Hizmetleri MYO, Sağlık Bakım Hizmetleri Bölümü, Adana

 

Amaç: Bu çalışmada, ebelerin ikincil travmatik stres deneyimlerinin belirlenmesi, psikolojik dayanıklılık düzeyleri ve diğer bazı faktörlerle ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı özellikte bir çalışmadır. Çalışma grubu 502 ebeden oluşmuştur. Verileri toplamak için Kişisel Bilgi Formu, İkincil Travmatik Stres Ölçeği ve Yetişkinler için Dayanıklılık Ölçeği olmak üzere üç ayrı form kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda ebelerin ikincil travmatik stres toplam puanı yüksek, dayanıklılık ölçeği toplam puanı ise düşük düzeyde tespit edilmiştir (sırasıyla 53,1017,97; 135,52 32,06). Ebelerin yaşı, eğitim düzeyi, medeni durumu, mesleğini sevme durumları, çalışma süresi, mesleki gelecekleri hakkındaki düşüncelerine ve psikososyal hizmet içi eğitim alma durumuna göre ikincil travmatik stres ve psikolojik dayanıklılık ölçeği puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). İkincil travmatik stres ölçeği ile psikolojik dayanıklılık ölçeği puanları arasında negatif yönde, yüksek derecede ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edildi (r=-0,752; p=0,000). Sonuç: Çalışmamızda daha genç, düşük eğitim seviyesine sahip, bekâr, mesleğini sevmeyen, mesleki deneyimi az olan, mesleğinden istifa etmek isteyen, psikososyal hizmet içi eğitim almayan ebelerin ikincil travmalardan etkilenme konusunda daha fazla risk altında olduğu bulunmuştur. Ebelerin psikolojik dayanıklılığın artmasıyla, ikincil travmatik stresin azaldığı tespit edilmiştir.