Canan GENÇ, Özlem AKARSU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi - 2026;8(1):87-94
İklim değişikliği, çocuk sağlığını tehdit eden en ciddi küresel krizlerinden biridir. Artan sera gazları emisyonlarına bağlı olarak küresel sıcaklıkların yükselmesi; sel, kuraklık, fırtına ve orman yangınları gibi ekstrem hava olaylarının sıklığını ve şiddetini arttırmaktadır. Bu durum yalnızca çevresel değil, aynı zamanda sağlık sistemleri üzerinde de doğrudan ve dolaylı etkiler yaratmaktadır. Fiziksel gelişim süreçlerinin henüz tamamlanmamış olması, çevresel tehditlere karşı sınırlı fizyolojik savunma mekanizmaları ve sağlık hizmetlerine erişimde eşitsizlikler nedeniyle çocuklar, iklim değişikliğine bağlı sağlık risklerine karşı en hassas grubu oluşturmaktadır. İklim değişikliği bulaşıcı hastalıklar, solunum yolu hastalıkları, ruh sağlığı sorunları, gıda güvencesizliği, su kıtlığı, iklim temelli yer değiştirme, çocuk işçiliği, çocuk ihmal ve istismarı gibi çok yönlü sorunlar aracılığıyla çocuk sağlığını fiziksel, ruhsal ve sosyal boyutlarda olumsuz etkilemektedir. Bu bağlamda pediatri hemşirelerine; iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerine yönelik farkındalık oluşturma, çevre dostu uygulamaları destekleme, çocuk hakları savunuculuğu yapma, çocuk odaklı koruyucu önlemlerin geliştirilmesine katkı sağlama, afet sonrasında bakım hizmetleri ve ruh sağlığı desteği gibi çok boyutlu sorumluluklar düşmektedir. Bu derlemenin amacı iklim değişikliğinin çocuk sağlığı üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerine dikkat çekmek ve iklim değişikliğine karşı alınabilecek önlemleri ve pediatri hemşirelerinin bu süreçte üstlenebileceği rolleri açıklamaktır.