Duygu AKBAŞ UYSAL, Caner ÇIKRIK, Fisun ŞENUZUN AYKAR
Turkish Journal of Cardiovascular Nursing - 2026;17(43):63-71
Amaç: Bu çalışmanın amacı, iklim değişikliğinin kardiyovasküler hastalıklar üzerindeki etkisine ilişkin temel unsurları ve küresel eğilimleri analiz etmektir. Yöntem: 2015-2025 yılları arasında yayımlanmış ve Web of Science veri tabanında indekslenmiş toplam 689 makale incelenmiştir. Araştırmaların zaman içerisindeki gelişimini değerlendirmek ve temel temaları ortaya koymak amacıyla eğilim analizi ile anahtar kelime sıklığı analizi gibi bibliyometrik yöntemler kullanılmıştır. Ayrıca, iklim değişikliği ve kardiyovasküler hastalıklar alanındaki araştırma alanlarını ve bu alanlar arasındaki ilişkileri belirlemek üzere makale özetlerine dayalı tematik kümeleme analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Analiz sonucunda çalışmaların büyük ölçüde "Çevre Bilimleri" (n=470), "Kalp ve Kardiyovasküler Sistemler" ile "Çevre Çalışmaları" gibi alanlarda yoğunlaştığı ortaya konmuştur. En çok atıf alan makalelerin incelenmesi, aşırı sıcaklık ve hava kirliliğinin kardiyovasküler mortalite üzerindeki etkilerinin özellikle önemli konular arasında yer aldığını ortaya koymuştur. Ayrıca, iklim değişikliği ve kardiyovasküler hastalıklar alanındaki önde gelen yazarların genellikle "küresel ısınma" ve "klinik epidemiyoloji" konularında uzmanlaştıkları belirlenmiştir. Tüm bu gelişmelere rağmen, yazarlar ve ülkeler arasındaki uluslararası iş birliğinin nispeten sınırlı kaldığı görülmüştür. Sonuç: Elde edilen bulgular, özellikle son beş yıl içerisinde iklim değişikliği ve kardiyovasküler hastalıklar konusundaki bilimsel ilginin belirgin şekilde arttığını ve bu alanın küresel düzeyde önem kazandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, araştırmaların belirli uzmanlık alanlarında yoğunlaşması ve araştırmacılar arasındaki iş birliğinin sınırlı düzeyde kalması, bu alandaki gelecekteki çalışmaların yönünü belirlemek amacıyla disiplinler arası iş birliğinin güçlendirilmesi gerekliliğini vurgulamaktadır.
