Tevhide Bilgen ÖZCAN
Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(3):492-500
Amaç: Bu çalışma, ilaç ilişkili karaciğer hasarı (İLİH) ön tanısıyla karaciğer biyopsisi yapılan hastalarda histopatolojik bulguları ve hasar paternlerini tanımlamayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: İLİH ön tanısıyla tru-cut karaciğer biyopsisi uygulanan 63 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Biyopsi öncesinde viral hepatit serolojisi, otoimmün belirteçler ve klinik dışlama uygulandı. Biyopsiler H-E ve özel boyalarla incelendi; HAI ve fibrozis evresi Ishak sistemiyle skorlandı. Hasar paternleri hepatitik, kolestatik, santral (zon 3), OİH-benzeri ve mikst tip olarak sınıflandırıldı. Bulgular: 63 hastanın 45'i (%71,4) kadın, yaş ortalaması 45,9+/-13,8 yıl idi. En sık hasar paterni hepatitik tip (%68,3), ardından mikst (%17,5), kolestatik (%9,5), santral/zon 3 (%3,2) ve OİH-benzeri tip (%1,6) geldi. Ortalama HAI skoru 8,1+/-2,4; en sık fibrozis evresi 2(%42,9) idi. Eozinofilik infiltrasyon %81,0, nötrofil infiltrasyonu %63,5, plazma hücresi infiltrasyonu %44,4 oranında saptandı. HAI ve fibrozis evresi, yeterli olgu sayısına sahip üç ana hasar paterni grubu (hepatitik, mikst ve kolestatik) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi (p=0,015 ve p=0,006). Sonuç: İLİH ön tanılı biyopsilerde histopatolojik bulgular heterojen olup tek bir patognomonik örüntüye indirgenememektedir. Eozinofilik infiltrasyon ve plazma hücresi infiltrasyonu klinisyen ve patologlar için önemli tanısal ipuçlarıdır. Bu seri, Türk hasta profilinde İLİH histopatolojisini değerlendiren nadir çalışmalardan birini oluşturmaktadır.
